Close
(0) محصول
هیچ محصولی در سبد خرید شما وجود ندارد.
دسته بندی محصولات فروشگاه
    Filters
    Preferences
    جستجوی پیشرفته

    فنی حرفه ای

    تحول در آموزش های فنی و حرفه ای

    آموزش و تربیت فنی و حرفه ای در هزاره سوم به عنوان آموزش های فراراهبردی برای توسعه پایدار و تحقق اهداف چشم انداز کشور به حساب می آید. استلزامات این نگاه، تغییرات اساسی در محتوا، ارائه آموزش، چارچوب ملی و بین المللی است. به صورتی که حاصل آموزش و تربیت فنی و حرفه ای علاوه بر توانایی و شایستگی برای اشتغال مفید بتواند در طول زندگی این شایستگی ها را در سازگاری با پیچیدگی های روزافزون محیط کار و تغییرات فناوری نشان دهند.

    از طرفی تکالیفی در اسناد بالادستی از جمله سیاست های کلی ابلاغی مقام معظم رهبری (مدظله العالی)، سند تحول بنیادین در آموزش و پرورش، برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران، نقشه جامع علمی کشور در توسعه کمی و کیفی آموزش های فنی و حرفه ای وجود دارد.

    اهم این تکالیف عبارتند از:

    1 – ترویج و تقویت فرهنگ کار، تولید،  کارآفرینی و اخلاق حرفه ای مبتنی بر ارزش های اسلامی و ملی

    2 – آموزش و تربیت نیروی انسانی متخصص، ماهر و کارآمد متناسب با نیازهای بازار کار فعلی و آتی و ارتقای توان کارآفرینی در سطوح ابتدایی و میانی مهارت

    3 – افزایش نقش آموزش و تربیت فنی حرفه ای و مهارتی در توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و ایجاد هماهنگی و تعامل بین این نظام با سایر نظام های آموزشی و اقتصادی

    4 – کمک به تولید ثروت و کاهش فقر در جامعه از طریق توانمندسازی نیروی کار و کمک به افزایش اشتغال، خوداشتغالی و کاهش بیکاری

    5 – ارتقای کیفیت آموزش و تربیت فنی حرفه ای و مهارتی مبتنی بر چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی و کاهش فاصله میان سطح شایستگی های موردنیاز فعلی و آتی بازار کار و شایستگی شاغلان در کشور

    6 – فراهم سازی زمینه یادگیری مادام العمر افراد جامعه جهت دست یابی به عدالت آموزشی در حوزه شغل و حرفه

    7 – توانمندسازی نیروی کار در راستای محور قرار دادن رشد بهره وری در اقتصاد

    مطالبات اسناد بالادستی، تغییرات فناوری و نیاز بازار کار داخل کشور و تغییر در استانداردها و همچنین توصیه های بین المللی، دفتر برنامه ریزی و تالیف کتاب های درسی فنی و حرفه ای و کاردانش را مکلف نمود تا براساس وظیفه قانونی خود پس از سفارش و انجام پژوهش های بررسی و آسیب شناسی نظام سالی واحدی فنی و حرفه ای و کاردانش که از سال 1379 در هنرستان های کشور در حال اجرا است، برای دستیابی به الگویی مناسب به طراحی و بازنگری برنامه های درسی اقدام نماید. از این رو دفتر در سال 1390 اقدام به سفارش طرح پژوهشی با عنوان «طراحی و تدوین فرآیند برنامه ریزی درسی در آموزش های فنی و حرفه ای و مهارتی» نمود. تعیین سطوح شایستگی و تغییر رویکرد از تحلیل شغل به تحلیل حرفه و توجه به ویژگی های شغل و شاغل و توجه به نظام صلاحیت حرفه ای ملی، تلفیق شایستگی های مشترک و غیرفنی در تدوین برنامه ها از ویژگی های الگوی مذکور است. براساس این الگو فرآیند برنامه ریزی درسی آموزش های فنی و حرفه ای و مهارتی در دو بخش دنیای کار و دنیای آموزش طراحی شد. بخش دنیای کار شامل ده مرحله و بخش دنیای آموزش شامل پانزده مرحله است. نوع ارتباط و تعامل هر مرحله با مراحل دیگر فرآیند به صورت طولی و عرضی است با این توضیح که طراحی و تدوین هر مرحله متأثر از اعمال موارد اصلاحی مربوط به نتایج اعتباربخشی آن مرحله یا مراحل دیگر می باشد.

    پس از تدوین فرآیند برنامه ریزی درسی در سال 1391، در فاز اول 30 گروه بزرگ شغلی مشخص گردید و نیاز سنجی شغلی به عنوان اولین مرحله تدوین استانداردهای شایستگی در گروه های بزرگ شغلی صورت گرفت.

    مشارکت ذی نفعان به عنوان یک اصل در طراحی و تدوین استانداردهای شایستگی و ارزشیابی حرف مورد توجه قرار گرفته است و در مجموع از اطلاعات بیش از دویست دستگاه، صنف و شرکت بزرگ و کوچک و از تجربیات بیش از چهارصد کارشناس خبره در حرف مختلف در جلسات تدوین استانداردها و همچنین از مشارکت بیش از سیصد متخصص حرفه ای، عضو هیات علمی، مدرس دانشکده، هنرآموز، برنامه ریز درسی و کارشناسان دفاتر آموزشی در جلسات شوراهای تخصصی طراحی و تدوین اسناد دنیای آموزش و برنامه ­–ایدرسی استفاده شده است، که اسناد مربوطه در مرکز اسناد دفتر قابل دسترسی می باشد.

    به منظور آشنایی بیشتر هنرآموزان گرامی از فعالیت های انجام گرفته و تغییرات مربوط به برنامه های درسی در نظام جدید دوره دوم متوسطه، تدوین ویژه نامه رشد فنی و حرفه ای ضروری به نظر رسید، تا ان شاء الله همزمان با برگزاری دوره های توجیهی و آموزشی ویژه هنرآموزان به عنوان یک جزء از اجرای بسته آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.

    محتوای این ویژه ناه در سه بخش تدوین شده است:

    بخش اول: نظام ها و سیاست های آموزش فنی و حرفه ای

    بخش دوم: برنامه های درسی آموزش فنی و حرفه ای دوره دوم متوسطه

    بخش سوم: بسته های آموزشی و اجرا

    نگارندگان این مجموعه امیدوارند مدیران آموزشی، هنرآموزان و برنامه ریزان به این نوشتار به عنوان منبع بنگرند و همواره به آن استناد کنند و از طریق وب گاه دفتر تألیف کتاب های درسی فنی و حرفه ای و کاردانش ارتباط خویش را با برنامه ریزان درسی حفظ کنند.

    چرخش ها برای تحول در آموزش فنی و حرفه ای دوره دوم متوسطه

    اشاره:

    کشور جمهوری اسلامی ایران ظرفیت ها، منابع و مزیت های ویژه و متنوعی دارد و هم اکنون برای رسیدن به اهداف حال و آینده کشور (توسعه همه جانبه و پایدار) در افق 1404 نیازمند نیروی کار بهره ور در تمامی حرف و مشاغل برای بخش های مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. آموزش و تربیت فنی و حرفه ای با کیفیت، کارا و اثربخش، یکی از گزینه های اصلی برای این مهم است که با توجه به شرایط فرهنگی، آموزشی و اجتماعی کشور، کسب شایستگی ها و ایجاد صلاحیت های نیروی کار برای ورود به حرف و مشاغل سطوح ابتدایی و میانی را امکان پذیر خواهد کرد. برای تحقق این موضوع، آموزش و تربیت فنی و حرفه ای در دوره دوم متوسطه (شاخه فنی و حرفه ای و شاخه کار دانش) نقش مهمی را ایفا می کند. ضروری است به منظور تحول در این آموزش ها در نظام جدید آموزشی چرخش های لازم انجام پذیرد. در ادامه به بررسی این چرخش ها پرداخته می شود.

    چرخش 1 . توجه به ارزش کار و تلاش

    به منظور تحول در آموزش و تربیت فنی و مهارتی، بایستی فرهنگ سازمانی در نظام آموزشی کشور و برنامه های درسی مبتنی بر مبانی و ارزش های کار و تلاش قرار گیرد. مقصود از مبانی ارزش شناختی گزاره هایی درباره منابع، ویژگی ها و مصادیق ارزش ها در ارتباط با عرصه ها چهارگانه خدا، خود، خلق و خلقت است. مبانی و ارزش های کار و تلاش را می توان بهص ورت زیر برشمرد:

    -         انسان به جز محصول کوشش خویش، مالک چیزی نیست.

    -         طلب رزق حلال بهترین جزء عبادت و بالاترین جهاد است.

    -         کار در نظام ارزشی اسلام به عنوان راز آفرینش و حکمت وجود مطرح است.

    -         دین اسلام با بی کاری و تنبلی در تضاد است و داشتن روحیه تلاش مستمر دارای ارزش است.

    -         کار زمانی ارزش می یابد که افزون بر حسن فعلی دارای حسن فاعلی نیز باشد.

    -         انسان از طریق کار نفس سرکش را رام می کند، شخصیت وجودی خویش را صیقل می دهد و هویت خویش را تثبیت می کند.

    -         انسان جوهره وجودی خویش را با سعی و تلاش می نمایاند و ارزش حقیقی خود را با کار تعیین می کند.

    -         شأن اقتصادی و حرفه ای یکی از شئون حیات طیبه است که در ارتباط، تعامل و توازن با دیگر شئون قرار دارد.

    -         انسان همواره در موقعیت کاری قرار دارد و می تواند آن را درک کند و تغییر و بهبود دهد.

    -         انسان در تکوین و تحول هویت ناتمام و پویای خود در حرفه و شغل نقش اساسی دارد.

    -         تربیت حرفه ای بر ارتباط معنادار حرفه آموزی با مبادی معرفتی، میلی و ارادی انسان در بستر دین اسلام استوار است.

    چرخش 2 . توجه به اسناد بالادستی و سیاست های کلی کشور

    نظام آموزشی به اسناد بالادستی و سیاست های کلی کشور که در آن توجه به آموزش و تربیت فنی و حرفه ای مورد تاکید قرار گرفته است، متعهد و پایبند باشد. برخی از این اسناد و سیاست ها عبارتند از:

    -         قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، اصل سوم (بندهای 12 و 13)، اصل بیست و هشتم، اصل سی ام و اصل چهل و سوم (بندهای 2 و 9)

    -         سیاست های کلی ابلاغی کشور در بخش اشتغال (بندهای 1 و 2)

    -         سیاست های کلی ابلاغی کشور در ایجاد تحول در نظام آموزش و پرورش کشور (بند 4 – 8)

    -         سیاست های کلی ابلاغی کشور در تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی (بند 12)

    -         سیاست های کلی جمعیت (بند 8)

    -         سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی (بندهای 3 و 20، 5)

    -         سیاست های کلی برنامه ششم توسعه کشور، ارسالی از طرف مقام معظم رهبری به مجمع تشخیص مصلحت نظام (بند 96)

    -         قانون اهداف و وظایف آموزش و پرورش مواد 3 و 6.

    چرخش 3 . استفاده از تجربه های بین المللی

    نظام آموزشی از تجربه ها و توصیه های بین المللی با توجه به شرایط بومی و فرهنگی ایران استفاده کند. از جمله این توصیه ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

    -         توصیه نامه های بین المللی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد و سازمان جهانی کار (توصیه نامه مشترک و 195).

    -         پیمان نامه بین المللی آموزش فنی و حرفه ای 1989

    -         نتای کنگره های سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (کنگره اول، 1978 برلین، کنگره دوم 1999، سئول و کنگره سوم 2012 شانگهای).

    -         یادگیری برای مشاغل، سازمان توسعه همکاری اقتصادی، 2010.

    -         توصیه نامه آموزش فنی و حرفه ای یونسکو، 2015.

    چرخش 4 . پایبندی به اصول آموزش و تربیت فنی و حرفه ای

    آموزش و تربیت فنی و حرفه ای در تمامی مراحل و برنامه ها، به اصول این آموزش ها در دوره دوم متوسطه پایبند باشد. در شاخه فنی و حرفه ای، با توجه به مبانی و اسناد بالادستی مطرح شده، علاوه بر اصول دین محوری، تقویت هویت ملی، اعتبار نقش یادگیرنده، اعتبار نقش مرجعیت معلم (مربی)، اعتبار نقش پایه ای خانواده، جامعیت، توجه به تفاوت ها، تعادل، یادگیری مادام العمر، جلب مشارکت و تعامل، یکپارچگی و فراگیری، اصول زیر نیز در برنامه درسی آموزش و تربیت فنی و حرفه ای مورد توجه قرار می گیرد:

    تنوع بخشی: آموزش و تربیت فنی و حرفه ای باید تمامی افراد را تحت پوشش قرار دهد و زیرساخت های لازم برای کمک به اشتغال، خود اشتغالی  توسعه کارآفرینی در حوزه های گوناگون شغلی و حرفه ای را فراهم آورد. این آموزش ها باید زمینه یادگیری مادام العمر افراد جامعه را در حوزه شغل و حرفه شان فراهم سازد و آن را به رسمیت بشناسد.

    انعطاف پذیری: آموزش و تربیت فنی و حرفه ای باید از انعطاف و پویایی لازم متناسب با مقتضیات حوزه های شغلی و حرفه ای، شرایط محیطی و بومی، آمایش سرزمینی، استعداد و علائق متقاضیان، فناوری امکانات حال و آینده، و تنوع روش های اجرا و نوآوری برخوردار باشد. به طریقی که امکان حرکت برای فراگیرندگان از شغل به حرفه مرتبط در شرایط پایدار، و از رشته به رشته ها و گروه های تحصیلی – حرفه ای دیگر در دنیای کار و دنیای آموزش فراهم آورد.

    آموزش براساس نیاز بازار کار: آموزش و تربیت فنی و حرفه ای باید در سیاست گذاری، برنامه ریزی، گسترش، نظارت و پشتیبانی در تمام سطوح آموزش به منظور برآورده ساختن نیاز نیروی انسانی بازار کار دارای جامعیت و انسجام باشد.

    اخلاق حرفه ای: آموزش و تربیت فنی و حرفه ای باید تربیت نیروی انسانی را براساس ارزش های اسلامی و نظام معیار با تأکید بر اخلاق حرفه ای انجام دهد و زمینه را برای فرهنگ کار و تلاش و کسب حلال فراهم آورد.

    توسعه پایدار: آموزش و تربیت فنی و حرفه ای باید زمینه توسعه پایدار همه جانبه زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی را در کشور فراهم سازد.

    کاهش فقر و تولید ثروت: آموزش و تربیت فنی و حرفه ای باید با تربیت نیروی انسانی موردنیاز به توسعه و پیشرفت اجتماعی و اقتصادی کشور، کارایی شاغلین، و افزایش شایستگی و ابتکار در کشور کمک کند و زمینه ساز کاهش فقر، افزایش بهره وری، تولید ثروت و رفاه اجتماعی باشد.

    شکل گیری تدریجی هویت حرفه ای: آموزش و تربتی فنی و حرفه ای باید زمینه شکل گیری هویت حرفه ای را در برنامه های درسی و اجرای آموزش به طریقی فراهم کند که فرد بتواند مسیر حرفه ای خود را از طریق قرار گرفتن در جریان آموزش براساس گرایش، باور و استعدادهایش با توجه به نیازهای کشور آگاهانه انتخاب کند.

    موقعیت حرفه ای: تمامل فعال انسان با عناصر موقعیت موجب درک درست از موقعیت حرفه ای، عمل مداوم برای بهبود موقعیت و ایجاد موقعیت های جدید حرفه ای می شود. اگر این تعامل به صورت شایسته انجام پذیرد، موجب تکوین و تعالی پیوسته هویت حرفه ای فردی و جمعی انسان به منظور دستیابی به مراتبی از حیات طیبه خواهد شد.

    تربیت حرفه ای: تربیت حرفه ای بر پایه فرایند تعاملی زمینه ساز تکوین و تعالی پیوسته هویت متربیان به صورتی یکپارچه و مبتنی بر نظام معیار اسلامی به منظور هدایت آنان در مسیر آماده شدن برای تحقق آگاهانه و اختیاری مراتب حیات طیبه در همه ابعاد در حرفه و شغل در طول زندگی انجام می پذیرد.

    چرخش 5 . تمرکز بر کیفیت آموزش و تربیت فنی و حرفه ای

    با وجود چالش های پیش رو برای آموزش فنی و حرفه ای، از قبیل تغییرات سریع دنیای کار، بحران های اقتصادی، پیچیدگی دنیای کار، تغییرات فناوری و غیره، کیفیت آموزش مقدم بر کمیت آن است. برای سنجش کیفیت نظام آموزش فنی و حرفه ای باید ترکیبی از شاخص های ورودی، فرایند، خروجی و پیامد مورد توجه قرار گیرد. در ادامه نمونه ای از شاخص های استفاده شده در سطح بین الملل آورده شده است.

    -         سهم زمان آموزش عملی به کل آموزش متوسطه

    -         سهم دانش آموزان شاخه فنی و حرفه ای و کار دانش به کل

    -         سهم زمانی آموزش حرفه ای به کل زمان آموزش

    -         سهم تکنسین در بازار کار کشور

    -         میزان اشغال جوانان

    -         سهم بنگاه های اقتصادی ارائه دهنده هر نوع آموزش حرفه ای به کل

    -         سهم دانش آموزان دختر در آموزش و تربیت حرفه ای اولیه به کل دانش آموزان دختر متوسطه دوم

    -         سهم هزینه های عمومی آموزش و تربیت حرفه ای متوسطه دوم و کاردانی به تولید ناخالص داخلی

    -         نرخ اشتغال مهارت آموختگان آموزش و تربیت حرفه ای متوسطه در سنین 34 -20 سالگی

    -         تفاوت نرخ اشتغال دانش آموختگان آموزش و تربیت حرفه ای متوسطه نسبت به رشته های نظری دوره متوسطه دوم و کاردانی

    -         سهم کارگران ماهر که با وظایف شغلی سازگاری مهارتی دارند.

    -         نرخ اشتغال مهارت آمموختگان 34 -20 ساله که در سه سال اخیر فارغ التحصیل شده اند.

    -         تعداد مراحل راهنمایی و هدایت تحصیلی در تعیین حرفه در طول زندگی

    -         تفاوت نرخ اشتغال دانش آموختگان آموزش و تربیت حرفه ای در دوره متوسطه دوم و کاردانی نسبت به دوره آموزش عمومی

    -         نسبت هنرجویان به هنرآموزان

    -         میزان کاربست چارچوب صلاحیت حرفه ای ملی در متوسطه دوم

    چرخش 6 . آموزش و تربیت مبتنی بر شایستگی

    برنامه درسی آموزش و تربیت فنی و حرفه ای مجموعه ای از استانداردها دنیای کار، اهداف، محتوا، روش ها، راهبردهای یاددهی – یادگیری، تجهیزات، زمان، فضا، استاندارد شایستگی ها، مواد آموزشی، و استاندارد ارزشیابی است که دانش آموز (هنرجو)، کارآموز یا متربی را برای رسیدن به آن اهداف در حوزه آموزش های فنی و حرفه ای هدایت می کند. دامنه شمول برنامه درسی در حوزه آموزش های فنی و حرفه ای، دنیای کار و دنیای آموزش را در بر می گیرد.

    معمولاً در نظام های آموزش های فنی و حرفه ای کشورها سه نوع استاندارد متصور می شوند:

    1 استاندارد شایستگی حرفه: استاندارد شایستگی یا مهارت توسط متولیان صنعت، بازار کار و اتحادیه ها، صنوف و ... تهیه می شود. استاندارد شایستگی حرفه تعیین کننده فعالیت ها، کارها، ابزارها و شاخص هایی برای عملکرد در یک حرفه است.

    2 استاندارد ارزشیابی حرفه: براساس استاندارد شایستگی حرفه و دیگر عوامل مؤثر توسط گروه های مشترکی از حوزه های گوناگون تهیه می شود و به اعطای گواهی نامه یا مدرک صلاحیت حرفه ای می انجامد.

    3 استاندارد آموزشی (برنامه درسی): براساس استانداردهای شایستگی حرفه و ارزشیابی توسط ارائه دهندگان آموزش های فنی و حرفه ای تهیه می شود. در این استاندارد اهداف دروس، محتوا، راهبردهای یاددهی – یادگیری، تجهیزات آموزشی و ... در اولویت قراردارد.

    آموزش و تربیت مبتنی بر شایستگی رویکردی در آموزش فنی و حرفه ای است که بر شایستگی های حرفه ای تمرکز دارد. شایستگی ها را به عنوان پایمدهای آموزشی در نظر می گیرد و فرایند نیازسنجی، طراحی و تدوین برنامه درسی و ارزشیابی براساس آن ها انجام می شود. شایستگی ها را می توان به شایستگی های فنی (در یک حرفه یا مجموعه ای از حرفه ها)، غیرفنی و عمومی دسته بندی کرد. کسب همه شایستگی ها توسط فراگیرندگان به عنوان هدف آموزش و تربیت فنی و حرفه ای در این رویکرد مورد توجه قرار می گیرد. در این رویکرد ارزشیابی نیز باید مبتنی بر استاندارد شایستگی حرفه و استاندارد ارزشیابی حرفه باشد.

    چرخش 7 . توجه به کل نگری در آموزش و تربیت فنی و حرفه ای

    برنامه های درسی و تربیتی آموزش فنی و حرفه ای و مهارتی باید برای تمام هنرجویان به صورت به هم پیوسته و یکپارچه طراحی و تدوین شود. این برنامه ها باید با رعایت انعطاف پذیری، با نیازهای هر یک از گروه های هنرجویان و آمایش سرزمینی و نیاز بازار کار انطباق و سازگاری داشته باشد. برنامه های درسی و تربیتی باید به رعایت تعادل و پرهیز از افراط و تفریط و رعایت تناسب و توازن در توجه به ساحت های تعلیم و تربیت، هدف و محتوا و بهره گیری از روش های متفاوت در طراحی، تولید، اجرا و ارزشیابی از برنامه ها پایبند باشد. ساحت ها شامل تعلیم و تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی، تعلیم و تربیت اجتماعی و سیاسی، تعلیم و تربیت زیستی و بدنی، تعلیم و تربیت زیباشناختی و هنری، تعلیم و تربیت اقتصادی و حرفه ای، تعلیم و تربیت علمی و فناورانه است. (سند تحول بنیادین آموزش و پرورش مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی – آذرماه 1390)

    بدین منظور رویکرد تخصیصی شایستگی ها، اعم از شایستگی های فنی، غیرفنی و عمومی، رویکردی کل نگر با توجه به تمام شئونات زندگی فردی، اجتماعی و شغلی خواهد بود. شایستگی ها غیرفنی شامل کارآفرینی، اخلاق حرفه ای، مدیریت منابع، نوآوری، یادگیری مادام العمر و دیگر موارد است.

    چرخش 8 . توجه به چارچوب صلاحیت حرفه ای و توسعه حرفه ای در این آموزش ها

    حرفه مجموعه ای از مشاغل دنیای کار است که شباهت معقولانه ای از نظر کارها، دانش و توانائی های موردنیاز دارد.

    حرفه مشغولیت اصلی فرد در طول زندگی است. حرفه مرتبط با فرد و نقش وی در بازار و دنیای کار است (مانند حسابدار، خانه دار، جوشکار، پرستار، مهندس ساختمان). اکثر حرفه ها در بخش های مختلف وجود دارد در حالی که برخی از حرفه ها (مهندس معدن) مربوط به بخش خاصی است. یک حرفه مجموعه ای از مشاغل است که شباهت معقولانه ای از نظر کارها، دانش و توانائی های موردنیاز دارد.

    چارچوب صلاحیت حرفه ای ملی چارچوبی است که صلاحیت ها، مدارک و گواهی نامه های در سطوح و انواع متفاوت را به صورتی منسجم و همگون براساس مجموعه ای از معیارها و شاخص های توافق شده به هم ارتباط می دهد. در این چارچوب به مهارت و تجربه در کنار دانش ارزش ویژه ای داده می شود. زمان و مکان یادگیری ارزش کمتری دارد. ضروری است، تدوین و تصویب استاندارد آموزش، ارزشیابی و شایستگی حرفه براساس چارچوب صلاحیت حرفه ای ملی انجام پذیرد. برای نمونه، سطوح صلایت حرفه ای ملی می تواند دارای هشت سطح بدین شرح باشد:

    سطح 1 : کارگر ساده

    سطح 2 : کارگر ماهر

    سطح 3 : کمک کاردان از قبیل کمک تکنسین

    سطح 4 : سطح کاردان حرفه ای از قبیل تکنسین

    سطح 5 : سطح کاردان ارشد حرفه ای از قبیل کمک مهندس

    سطح 6 : کارشناس حرفه ای از قبیل مهندس حرفه ای

    سطح 7 : کارشاسی ارشد حرفه ای از قبیل مهندس حرفه ای

    سطح 8 :  سطح دکترای حرفه ای

    توسعه حرفه ای در چارچوب صلاحیت حرفه ای ملی باید زمینه تحرک پذیری افقی و عمودی در گروه های بزرگ شغلی تا سطوح بالا را در طول رندگی برای فرد فراهم آورد و سنجش یادگیری مادام العمر را امکان پذیر سازد.

    چرخش 9 . توجه به دنیای واقعی کار و مشارکت ذی نفعان

    محیط واقعی کار موقعیتی است که افراد در آن کار می کنند و گستره ای وسیع از فضاها، از خانه تا کارخانه بزرگ را شامل می شود. همچنین، بنگاه اقتصادی محلی است که در آن فعالیت های اقتصادی مبتنی بر استاندارد ملی طبقه بندی فعالیت های اقتصادی صورت می گیرد. دنیای کار نیز شامل کار مزدی و پیگیری حرفه و شغل در همه جنبه های زندگی اجتماعی است، دنیای کار از دنیای آموزش و زندگی شخصی متمایز است. دنیای کار اعم از زندگی شغلی، بازار کار، محیط واقعی کار و بنگاه های اقتصادی است.

    در آموزش و تربیت فنی و حرفه ای باید به دنیای واقعی کار توجه جدی داشت و از مشارکت بنگاه های اقتصادی استفاده کرد. هرچه محیط آموزشی به محیط واقعی کار از منظر تجهیزات، فضا و و فعالیت های یادگیری نزدیک تر باشد، نظام آموزش و تربیت فنی و حرفه ای موفق تر خواهدب ود. از این رو، نظام کارآموزی و کارورزی نیز باید باز طراحی شود.

    چرخش 10 . توجه به هنرآموزان و مربیان به عنوان تسهیلگران آموزش

    برنامه های درسی و تربیتی باید به نقش مرجعیت هنرآموزان در هدایت تربیتی برای تقدم تزکیه بر تعلیم، غنی سازی محیط تربیتی و یادگیری، فعال سازی هنرجویان در فرآیند یادگیری و تربیت پذیری و ترغیب آنان به یادگیری مستمر تجه داشته باشند. همچنین زمینه ارتقای صلاحیت های اعتقادی، اخلاقی، حرفه ای و تخصصی هنرآموزان را فراهم سازند. هنرآموزان با شناخت و بسط ظرفیت های وجودی هنرجویان و خلق فرصت های تربیتی و آموزشی، زمینه درک و انگیزه اصلاح مداوم موقعیت آنان را فراهم می آورند و زمینه ساز رشد عقلانی، ایمانی، علمی، عملی و اخلاقی هنرجویان هستند. هنرآموزان یادگیرنده و پژوهشگر آموزشی و تربیت هستند و برای خلق فرصت های تربیتی و آموزشی مسئولیت تطبیق، تدوین، اجرا و ارزشیابی برنامه های درسی و تربیتی را در سطح کلاس برعهده دارند. لذا باید به نقش هنرآموزان برای تحقق اهداف نظام آموزشی و صلاحیت حرفه ای آنان توجه جدی داشت.

    چرخش 11 : به کارگیری روش های نوین در فرایند یاددهی یادگیری

    در فرآیند یاددهی – یادگیری ضروری است از روش های نوین استفاده شود. یکی از این روش ها فعال کردن هنرجویان با استفاده از فعالی های «یادگیری ساخت یافته» است. فعالیت های یادگیری ساخت یافته براساس اصول حاکم بر انتخاب راهبردهای یاددهی – یادگیری در شاخه فنی و حرفه ای طراحی می شوند. در تدوین فعالیت های یادگیری در دروس مختلف شاخه فنی و حرفه ای براساس برنامه درسی ملی ایران و حوزه یادگیری کار و فناوری، دیدگاه فناورانه حاکم خواهد بود. انتخاب فعالیت های یاددهی – یادگیری در فرایند آموزش به کمک مواد و رسانه های یادگیری به منظور تحقق شایستگی ها براساس اصولی از قبیل تقویت انگیزه دانش آموزان، درک و تفسیر پدیده ها در موقعیت های واقعی دنیای کار، و فعال ساختن دانش آموزان استوار است. در این روش ها هنرآ»وزان راهنما و راهبر فرایند یاددهی – یادگیری هستند.

    چرخش 12 . استفاده از بسته یادگیری

    بسته تربیت و یادگیری به مجموعه ای هماهنگ از منابع، مواد و رسانه های آموزشی اطلاق می شود که در یک بسته واقعی یا به صورت اجزایی هماهنگ با نشان سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی تهیه شده اند و برای یک یا چند پایه تحصیلی مورد استفاده قرار می گیرند. در حال حاضر با گسترش فناوری های نوین و فناوری اطلاعات و ارتباطاات، بسته آموزشی با نرم افزارهای آموزشی، لوح فشرده و سایت های اینترنتی تکمیل می شود. طراحی و تهیه بسته یادگیری براساس ماکت «بسته تربیت و یادگیری» انجام می پذیرد.

    بسته تربیت و یادگیری می تواند شامل گستره ای از منابع و رسانه های آموزشی یا حاوی تعدادی کتاب و کتابچه، برگه های کار، لوح فشرده، فیلم آموزشی و حتی برخی وسایل کمک آموزشی و ابزارها باشد. در کنار بسته سخت افزاری، استفاده از امکانات نرم افزاری و اینترنت نیز می تواند به تکمیل یک بسته آموزشی کمک کند.

    می توان بسته تربیت و یادگیری را به دو گروه کلی شامل «منابع اصلی» و «منابع تکمیلی» تقسیم کرد. منابع اصلی شامل کتاب راهنمای هنرآموز، کتاب درسی، کتاب کار هنرجو و کتاب ارزشیابی می شود. لذا بسته تربیت و یادگیری شامل :

    1 – کتاب درسی

    2 – راهنمای هنرآموز

    3 – کتاب همراه هنرجو

    4 – کتاب کار

    5 – نرم افزار هنرجو

    6 – فیلم هنرجو

    7 – شبیه سازها

    8 – فیلم هنرآموز

    9 – پوستر و غیره است

    توصیه نامه آموزش و تربیت فنی و حرفه ای

    مقدمه

    «کنفرانس عمومی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد» (یونسکو) در سی و هشتمین جلسه خود در پاریسف از تاریخ 3 تا 18 نوامبر 2015، با یادآوری اصول مندرج در مواد 23 و 26 اعلامیه جهانی حقوق بشر (1948) و مواد 2، 6 و 13 توافق بین المللی در مورد حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (1966)، با تضمین حق هر فرد برای کار و تحصیل، و اصول مندرج در کنوانسیون علیه تبعیض در آموزش و پرورش (1960) کنوانسیون رفع تمامی موارد تبعیض علیه زنان (1979)، کنوانسیون آموزش فنی و حرفه ای (1989) کنوانسیون حققو کودکان (1989) و کنوانسیون حققو افراد دارای معلولیت (2006).

    با آگاهی در مورد این مطلب که «آموزش و تربیت فنی و حرفه ای» (آتفح) به عنوان بخشی از حقوق جهانی آموزش و کار در نظر گرفته شده است.

    با اذعان به اینکه، همان گونه که در کنوانسیون آموزش فنی و حرفه ای (1989) تصریح شده است، آموزش و تربیت فنی و حرفه ای «هدف پیشرفت افراد و جوامع» را جست و جو می کند.

    با یادآوری مفاد توصیه نامه تصویب شده توسط یونسکو، به ویژه توصیه نامه علیه تبعیض در آموزش و پرورش (1960) توصیه نامه مربوط به وضعیت معلمان (1966) توصیه نامه مربوط به آموزش در جهت تفاهم بین املللی، همکاری، صلح و آموزش مربوط به حقوق بشر و آزادی های اساسی (1974) توصیه نامه در مورد به رسمیت شناختن مطالعات وصلاحیت در آموزش عالی (1997) توصیه نامه در مورد وضعیت آموزش عالی کارکنان آموزش (1997) توصیه نامه در مورد وضعیت آموزش عالی کارکنان آموزش (1997) و توصیه نامه در مورد یادگیری و آموزش بزرگ سالان (2015).

    و نیز با یادآوری قراردادهای مربوطه تصویب شده توسط «سازمان جهانی کار) (ILO-) شامل کنوانسیون سال 1975 در مورد راهنمای فنی و حرفه ای و تربیت حرفه ای در توسعه منابع انسانی (شماره 142) و توصیه نامه توسعه منابع انسانی: آموزش، تربیت (مهارت آموزی) و یادگیری مادام العمر (شماره 195).

    عطف به استاندارد بین المللی طبقه بندی آموزش در سال 2011

    با توجه به اینکه آتفح در ترویج درک حقوق بشر و احترام به این حقوق، عدالت و برابری، تساوی جنسیتی و تنوع فرهنگی و نیز در تقویت اشتیاق و قابلیت برای یادگیری مادام العمر و یادگیری شیوه زندگی در جهان نقش دارد و همه این موارد برای مشارکت اجتماعی و اقتصادی و نیز برای تحقق صلح پایدار، زندگی شهروندیمسئولانه و پیشرفت مداوم، اموری لازم هستند.

    و با به خاطر داشتن نقش کلیدی آتفح در دستور جلسه 2030 برای توسعه پایدار، که در جلسه سران ملل متحد (نیویورک، 2015) اتخاذ شده، و با توجهب ه تعهد جامعه بین المللی نسبت به ترویج رشد اقتصادی دائمی و همه جانبه، توسعه اجتماعی، حفاظت زیست محیطی به نفع همگان و ریشه کنی فقر و گرسنگی.

    در پرتوی بیانیه «اینچئن» «آموزش و پرورش 2030 : در جهت آموزش کیفی فراگیر و برابر و یادگیری مادام العمر برای همه» و چارچوب اقدامی آموزش و پرورش 2030.

    با در نظر گرفتن توصیه نامه مطرح شده در بیانیه بن – یادگیری برای کار شهروندی و پایداری (2004) و با در نظر گرفتن توصیه نامه مطرح شده در سومین کنگره بین المللی آموزش و تربیت فنی و حرفه ای، «آموزش و تربیت فنی و حرفه ای تبدیل کننده آتفح: ایجاد مهارت برای کار و زندگی»، که به نام توافقنامه شانگهای (2012) و بیانیه «آیچی – ناگویا»  درخصوص آموزش برای توسعه پایدار (2014) مشهور است.

    با تصمیم گیری براساس C37 / قطعنامه 17 مبنی بر اینکه توصیفه نامه بازنگری شده 2001 در خصوص آموزش فنی و حرفه ای باید به گونه ای اصلاح شود که بازتابی از روندهای نوین و مسائل مربوط به آموزش و تربیت فنی و حرفه ای باشند.

    با توجه به اینکه این توصیه نامه باعث ایجاد اصول کلی، اهداف و دستورالعمل هایی می شود که همه دولت های عضو باید آن ها را طبق وضعیت اجتماعی – اقتصادی، ساختار حکومتی و منابع موجود خود در جهان متغیر به کار گیرند، و نیز به آموزش و تربیت فنی و حرفه ای تبدیل کننده، توسعه دهنده و ارتقا دهنده آتفح در سطوح ملی، منطقه ای و بین المللی توجه داشته باشند.

    و بعد از بررسی سند 32/C 38 و پیش نویس توصیه نامه پیوست شده به ان در مورد آموزش و تربیت فنی و حرفه ای:

    1 – توصیه نامه مربوط به آموزش و تربیت فنی  و حرفه ای را اتخاذ کرده است که در 13 نوامبر 2015 جایگزین توصیه نامه بازنگری شده 2001 در خصوص آموزش و تربیت فنی و حرفه ای شده است.

    2 – پیشنهاد می کند که دولت های عضو با اتخاذ گام های مناسب، از جمله هر نوع اقدام قانونی و مشروع، شروط و تبصره های زیر را طبق اصول قانون اساسی و ساختار حکومتی خود به کار گیرند تا به اصول این توصیه نامه درون مرزهای خود تحقق ببخشند.

    3 – همچنین پیشنهاد می کند که دولت های عضو، این توصیه نامه را به اطلاع مقامات و افراد مسئول آتفح و نیز سایر ذی نفعان مرتبط با آتفح برسانند.

    4 – همچنین پیشنهاد می کند که دولت های عضو، در تاریخ ها و به شیوه های مقرر، گزارشاتی را در خصوص اقدامات صورت گرفته در جهت تحقق این توصیه نامه، به هیئت مربوطه ارائه دهند.

    الف. قلمرو این توصیه نامه

    1 – در این توصیه نامه، آموزش و تربیت فنی و حرفه ای (که از این پس به نام آتفح خوانده می شود) شامل آموزش، تربیت و ایجاد مهارت های مرتبط به طیف وسیعی از زمینه های حرفه ای، تولیدی، خدماتی و امرار معاش است.

    2 – آتفح به عنوان بخشی از یادگیری مادام العمر، می تواند در سطح متوسطه، پس از متوسطه و دانشگاه ارائه شود و شامل یادگیری مبتنی بر کار، مهارت آموزی مداوم و توسعه حرفه ای و تخصصی است که به کسب صلاحیت ها منجر می شوند. همچنین آتفح شامل طیف وسیعی از فرصت های توسعه مهارت هاست که با بافت های ملی و محلی هماهنگ می شود. یادگیری برای یاد گرفتن و رشد سواد و مهارت های محاسبه، مهارت های عرضی (غیر فنی) و مهارت های شهروندی نیز از مؤلفه های جدایی ناپذیر آتفح هستند.

    3 – به کارگیری و اجرای بخش های این توصیه نامه به شرایط خاص، ساختارهای حکومتی و اصول قانون اساسی هر کشور بستگی خواهد داشت.

    ب. چشم انداز و اهداف

    چشم انداز

    4 – آتفح از طریق توانمند ساختن افراد، سازمان ها، بنگاه های اقتصادی و انجمن ها، ونیز از طریق افزایش اشتغال، کار شایسته و یادگیری مادام العمر در توسعه پایدار نقش ایفا می کند و به این طریق موجب تقویت رقابت و رشد اقتصادی فراگیر و پایدار، برابری اجتماعی و پایداری زیست محیطی می شود.

    اهداف

    5 – توانمند ساختن افراد و ارتقای اشتغال، کار شایسته و یادگیری مادام العمر. آتفح در پیشرفت دانش، مهارت ها و شایستگی های افراد برای اشتغال، حرفه ها (کار راهه ها)، زندگی و یادگیری مادام العمر نقش دارد. آتفح به افراد کمک می کند بین آموزش و دنیای کار گذر نمایند، یادگیری و کار را با هم ترکیب کنند، اشتغال پذیری خودر ا پایدار سازند، تصمیم های آگاهانه بگیرند و به آرمان های خود تحقق ببخشند. آتفح از طریق در دسترس قرار دادن بازار کار، وسایل امرار معاش و فرصت های یادگیری مادام العمر برای افراد، در ایجاد انسجام اجتماعی ایفای نقش می کند.

    6 – ارتقای رشد اقتصادی فراگیر و پایدار: آتفح موجب افزایش کارایی سازمان ها، افزایش رقابت بین بنگاه های اقتصادی و توصیه جوامع می شد. آتفح دارای جهت گیری بازار کار است و تغییراتی در ماهیت و سازمان کار، از قبیل پیدایش صنعت ها و حرفه های جدید و پیشرفت های علمی و فناورانه را پیش بینی و  تسهیل می کند. آتفح از طریق ارتقای کارآفرینی، از خود اشتغالی و توسعه بنگاه ها حمایت می کند.

    7 -  ارتقای برابری اجتماعی: آتفح موجب برابری فرصت های یادگیری و پیامدهای اجتماعی – اقتصادی آن از جمله برابری جنسیتی می شود. آتفح فرصت های یادگیری جذاب و مناسبی برای کل جمعیت مشتمل بر همه طبقات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی فراهم می کند. آتفح فراگیر است و هیچ نوع تمایز و تبعیضی را تحمل نمی کند. آتفح موجب توسعه دانش، مهارت ها و شایستگی هایی می شود که زندگی شهروندی مسئولانه و مشارکت مردمی را تقویت می کنند.

    8 – ارتقای پایداری زیست محیطی: آتفح اصول پایداری زیست محیطی را تلفیق می نماید و از طریق ترویج درک نگرانی رابطه بین جامعه و محیط زیست، مسئولیت پذیری افراد را در برابر محیط افزایش می دهد و به این طریق موجب ایجاد الگوهای سازگار پذیر مصرف و تولید می شود. آتفح موجب پیشرفت دانش، مهارت ها و شایستگی ها برای حرفه ها، اقتصادها و جوامع طرف دار محیط زیست (سبز) می شود. آتفح در توسعه نوآوری ها و راه حل های فناورانه لازم برای رفع بحران تغییر آب و هوایی و نیز در حفظ یکپارچگی محیط زیست نقش دارد.

    ج. سیاست ها و شیوه نظارت

    سیاست گذاری ها

    9 – دولت های عضو باید مطابق با شرایط خاص ساختارهای حکومتی و اصول قانون اساسی خود، سیاست های مربوط به آتفح را به گونه ای ایجاد کنند که مطابق با طیف وسیعی از عرصه های سیاستی از قبیل آموزش، اشتغال و اهداف راهبردی کلی دولت ها، به ویژه اهداف اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی آن ها باشند.

    10 – دولت های عضو باید آتفح را در همه انواع آن و در همه موقعیت ها هدایت کنند، ارتقا دهند و به رسمیت بشناسند. این اقدام را می باید از طریق یک چارچوب یادگیری مادام العمر در کل زندگی انجام دهند، به طوری که همه کودکان و بزرگسالان را مجهز به دانش، مهارت و شایستگی برای کار و زندگی کنند و موجب ایجاد بازار کار و پیامدهای اجتماعی بهتر شود.

    11 – دولت های عضو باید چهره عمومی و جذابیت آتفح را بین یادگیرندگان، خانواده ها و همه ذی نفعان دیگر ارتقا دهند و درخصوص فرصت های احتمالی برای پیشرفت، کار، یادگیری مادام العمر و خود شکوفایی به آنها اطلاع رسانی کنند. دولت های عضو باید، طبق شرایط خود، به رفع آن دسته از مسائل چند بعدی بپردازند که روی جذابیت آتفح تأثیرگذار هستند. همچنین باید به اقداماتی نظیر افزایش نفوذپذیری و تنوع برنامه ها و مسیرهای آموزشی دست بزنند تا انگیزه، اطلاعات و راهنمایی های لازم را برای افراد فراهم سازند.

    12 – دولت های عضو باید طبق نظام آموزش و تربیت خود، آتفح را در سطح متوسطه، پس از متوسطه و آموزش عالی توسعه دهند. همچنین مقامات باید اطمینان حاصل کنند که چارچوبی اساسی برای جلب مشارکت ذی نفعان بازار کار وجود دارد و صلاحیت ها و برنامه ها با مشورت کارگزاران مربوطه ارائه می شوند، به طوری که برنامه های آموزشی و صلاحیت ها شفاف و دقیق و کیفیت آن ها تضمین شده باشد.

    13 – دولت های عضو باید مسیرهای آموزشی را هموار سازند و گذر بین آموزش متوسطه، پس از متوسطه و آموزش عالی را آسان کنند. برای مثال، از طریق ایجاد روندهای انعطاف پذیر برای راهنمایی و پذیرش، تجمیع و انتقال واحدها، برنامه های ارتباط دهی و طرح های معادل سازی که توسط مقامات مربوط به رسمیت شناخته می شوند، مورد حمایت مالی قرار گیرند.موسسات آتفح و سایر موسسات و مقامات آموزشی باید در جهت اجرای این اقدامات همکاری کنند.

    14 – دولت های عضو باید طبق شرایط خاص، ساختارهای حکومتی و اصول قانون اساسی خود، از مهارت آموزی مداوم و توسعه حرفه ای به وسیله ارتقای دسترسی و افزایش مشارکت یادگیرندگان بزرگ سالی پشتیبانی کنند. این موضوع شامل ترغیب بنگاه های اقتصادی، به ویژه بنگاه های کوچک و متوسط، برای سرمایه گذاری روی کارکنان خود می شود.

    چارچوب تنظیم گری و حکمرانی

    15 – دولت های عضو که مسئولیت اصلی برای ایجاد سیاست ها عمومی را برعهده دارند، باید یک چارچوب مقرراتی را برای تعریف نقش ها، حقوق، پاسخ گویی ها و تعهدات بخش های عمومی وخصوصی خود ایجاد و ذی نفعان را به مشارکت و همکاری ترغیب کنند.

    16 – دولت های عضو باید تعاون و همکاری بین ادارات را آسان سازند و ظرفیت های فنی، اجرایی و سازمانی را در جهت اداره، مدیریت و تامین بودجه آتفح تقویت کنند.

    17 – دولت های عضو باید برطبق ساختارهای حکومتی خود، به ایجاد یا تقویت مدل های حکومتی برای موسسات آتفح مبادرت کنند. این موضوع جلب مشارکت ذی نفعان محلی مرتبط و در صورت لزوم، همکاری با موسسات تجاری برای پشتیبانی از یادگیری مبتنی بر کار را هم شامل می شود.

    گفت و گوی اجتماعی، مشارکت های بخش خصوصی و سایر ذی نفعان

    18 – دولت های عضو باید به طور مناسب مشارکت شرکای اجتماعی را در آتفح طبق الزامات بازار کار، آموزش، تربیت و سایر مقررات توافق شده، ترویج دهند.

    19 – باید به کمک اصول کلیدی، همانند هم سویی با سیاست های بخش های عمومی، حمایت از گفت و گوی اجتماعی، ایجاد مسئولیت پذیری، پاسخ گویی و کارایی، مشارکت بخش خصوصی در آتفح جلب و هدایت شود. هنگام جلب مشارکت بخش خصوصی در سیاست های آتفح باید تنوع این بخش شامل بنگاه های اقتصادی بزرگ، متوسط، کوچک و خانگی در همه بخش های  فعالیت اقتصادی به رسمیت شناخته شود.

    20 – به منظور توسعه سیاست گذاری و حاکمیت، دولت های عضو باید به طور مناسب با سایر ذی نفعان، از قبیل سازمان های غیردولتی و نمایندگان یادگیرندگان، ارائه دهندگان آتفح، کارمندان، والدین، جوانان، رهبران سنتی، افراد بومی و دیگران همکاری کنند.

    تامین بودجه و منابع مالی

    21 – دولت های عضو باید به اقداماتی دست بزنند که منابع بودجه و تامین منابع مالی را متنوع کنند و از طریق انواع مشارکت ها از جمله مشارکت بخش خصوصی – عمومیف همه ذی نفعان را مشارکت دهند. برای ایجاد تنوع در منابع بودجه باید بنگاه های اقتصادی، مقامات و افراد محلی نیز درگیر شوند و در عین حال به اصول برابری و فراگیری (شمولیت) احترام گذاشته شود. علاوه بر چارچوب های کنونی برای بودجه گذاری های عمومی، می توان از ساز و کارهای ابتکاری تأمین بودجه، مثل مشارکت و تقسیم هزینه ها و کاهش مالیات و وام ها نیز استفاده کرد تا کارایی و پاسخ گویی بیشتر شودو تقاضا برای آتفح افزایش پیدا کند.

    22 – انواع ساز و کارهای انگیزشی و پاسخ گویی باید انجام شوند تا آگاهی ها افزایش یابند و طیف وسیعی از مشارکت کنندگان در آتفح سرمایه گذاری کنند و مدل های سنتی استفاده از منابع و تخصیص بودجه که مبتنی بر پول ورودی هستند تغییر داده شوند و به مدل های بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد تبدیل شوند.

    23 – موسسات آتفح، از جمله مراکز آموزشی در سطح متوسطه، پس از متوسطه و آموزش عالی، باید دارای بودجه کافی برای فعالیت های خود و تامین زیرساخت ها، تجهیزات و هزینه حفظ و نگهداری باشند. موسسات آتفح باید دارای سطوح مناسبی از استقلال عملیاتی و مالی باشند تا بتوانند با بافت و جوامع محلی خود ارتباط برقرار کنند، همکاری های جدیدی را در جهت بهبود کیفیت برنامه های آتفح جلب کنند و درآمدزایی داشته باشند.

    برابری و تساوی دسترسی

    24 – دولت های عضو باید اقداماتی انجام دهند تا اطمینان حاصل شود که همه کودکان و بزرگسالان از فرصت های برابر برای یادگیری و رشد، و تقویت دانش، مهارت ها و شایستگی ها برخوردارند. به این منظور باید آتفح را دگرگون کنند و همه انواع آ« را گسترش دهند تا پاسخ گوی انواع نیازهای یادگیری و مهارت آموزی باشد. باید از فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی به عنوان وسیله ای برای توسعه دسترسی و مشارکت، طبق شرایط و موقعیت استفاده کرد.

    25 – دولت های عضو باید طبق ساختارهای حاکمیتی خود، آموزش پایه با کیفیتی را به همگان ارائه دهند و نیازهای کودکان خارج از مدرسه و بزرگسالان کم مهارت را تامین کنند. به این منظور باید مهارت های پایه خواندن و نوشتن، ریاضی و مهارت های عرضی (شایستگی های غیرفنی) را مبنایی برای مشارکت معنادار در آتفح قرار دهند. بخش آموزش و سایر ذی نفعان باید شرایط را به گونه ای برای همگان فراهم کنند که آتفح آزادانه انتخاب شود.

    26 – باید علیه همه انواع تبعیض ها، از جمله تبعیض جنسیتی، اقدام کرد. دولت هایعضو باید امکان دسترسی و مشارکت برابر زنان و مردان را در آتفح فراهم کنند. در همه انواع موسسات، برنامه های آموزشی، برنامه های درسی، مواد آموزشی و یادگیری مبتنی بر کار، مربوطبه آتفح، باید از تبعیض های جنسیتی و سایر رفتارهای کلیشه ای مشابه جلوگیری و به دستیابی به برابری جنسیتی کمک شود دولت های عضو باید برای افزایش برابری و تساوی دسترسی، ساز و کار نوآورانه ای، همانند فراهم کردن انگیزه های مالی به منظور تأثیرگذاری بر روی اقدامات پذیرش را به کار بندند.

    27 – دولت های عضو باید دسترسی به آتفح را برای همه گروه های محروم و آسیب پذیر، مثل جمعیت های روستایی و حاشیه ای دورافتاده افزایش دهند و از این گروه ها حمایت کنند تا بار هزینه های آن ها کاهش یابد و سایر موانع نیز برطرف شوند. دولت های عضو باید برطبق بافت ملی خود، به یادگیرندگان دارای معلولیت، افراد بومی، جمعیت های عشایر، گروه های اقلیت نژادی، گروه های اجتماعی محروم، مهاجران، پناهندگان، افراد بدون تابعیت و جمعیت های درگیر جنگ یا فجایع طبیعی و نیز به افراد بی کار و کارگران آسیب پذیر توجه ویژه داشته باشند.

    د. کیفیت و تناسب

    فرایندهای یادگیری

    28 – دولت های عضو باید برطبق شرایط خاص، ساختارهای حکومتی و اصول قانون اساسی خود، انواع متفاوتی از فرصت های یادگیری را در موسسات خصوصی و عمومی آتفح، محل های کار، خانه ها و سایر موقعیت ها فراهم کنن. لازم است یادگیری غیررسمی، چه به صورت «فرد محور»، «فرد – فرد» یا سایر انواع یادگیری اجتماعی ترغیب شود و در صورت لزوم، این یادگیری ها از طریق ساز و کارهای شناسایی (به رسمیت شناسی) و اعتبار دهی، آشکار و شفاف شوند.

    29 – علاوه بر دانش، مهارت و شایستگی های مربوط به زمینه های حرفه ای، فرایندهای یادگیری باید شامل مهارت های پایه نیز باشند و درک افراد را از جنبه های علمی، فناورانه، اجتماعی، فرهنگی، زیست محیطی، اقتصادی و سایر جنبه های اجتماعی افزایش دهند. آتفح باید کل نگر و همه جانبه باشد و  مهارت های عرضی (غیر فنی) و کار آفرینی، مهارت های ایمنی و بهداشت کار، پیشرفت فرهنگی، زندگی شهروندی مسئولانه و توسعه پایدار و نیز آگاهی از حقوق کار را نیز شامل شود.

    30 -  انواع متفاوت یادگیری مبتنی بر کار، از جمله مهارت آموزی در حین کار، یادگیری خارج از زمان کار (الحاقی)، کارآموزی و کارورزی نیز باید ترغیب شوند. کیفیت یادگیری های مبتنی بر کار باید ارتقا داده شوند و در صورت لزوم به کمک یادگیری مدرسه ای یا سایر یادگیری های دیگر تکمیل شود.

    31 – در سیاست های عمومی باید کارآموزی های با کیفیت که متشکل از کار و یادگیری مدرسه ای هستند، از طریق گفت و گوی اجتماعی و مشارکت بخش خصوصی و عمومی تقویت شوند تا به پیشرفت دانش، مهارت ها و شایستگی ها و کسب تجربه کاری در جوانان کمک شود.

    32 – با ید آتفح را در اقتصاد غیررسمی، همانند استفاده از کارورزی های سنتی با کیفیت در بنگاه های اقتصادی کوچک، خرد و خانگی و جلب مشارکت ذی نفعان در بخش های روستایی و شهری ارتقا داد.

    33 – باید از تمامی ظرفیت های فناوری های اطلاعات و ارتباطات، از جمله اینترنت، فناوری های همراه و رسانه های اجتماعی در آتفح استفاده کرد تا آموزش از راه دور و آنلاین برای نمونه از طریق مدل های ترکیبی، توسعه و استفاده از منابع آموزشی آزاد فراهم شود.

    34 – برای ایجاد و استفاده از اطلاعات مربوط به پیشرفت های یادگیرندگان، باید سیستم های سنجش مؤثر و مناسبی طراحی شوند. ارزشیابی فرایندهای یاددهی و یادگیری، از جمله سنجش تکوینی، باید با همکاری همه ذی نفعان، به ویژه معلمان و مربیان، نمایندگان زمینه های حرفه ای موردنظر، سرپرستان و یادگیرندگان انجام شوند. عملکرد کلی یادگیرندگان را باید با استفاده از روش های سنجش، از قبیل خودارزیابی و در صورت لزوم، ارزیابی توسط هم گروه ها مورد سنجش و ارزیابی قرار داد.

    کارکنان آتفح

    35 – سیاست ها و چارچوب ها باید به گونه ای طراحی شوند که از وجود کارکنان با صلاحیت و کیفیت بالا، از قبیل معلمان، مربیان، مدرسان، معلمان خصوصی، مدیران، سرپرستان، کارکنان آموزش آزاد، مربیان راهنمایی و مشاوره، و سایر کارکنان در آتفح اطمینان حاصل شود.

    36 – بخش هایی از توصیه نامه مربوط به جایگاه معلمان (1966) قابل جرا هستند، به ویژه از لحاظ شروط مربوط به آمادگی برای شغل؛ ارائه آموزش های بالاتر برای معلمان، اشتغال و حرفه، حقوق و مسئولیت های معلمان، شرایط لازم برای یاددهی و یادگیری مؤثر، حق الزحمه و امنیت اجتماعی معلمان. توصیه نامه مربوط به جایگاه کارکنان آموزش عالی (1997) نیز قابل اجراست.

    37 – با توجه به اهمیت روزافزون یادگیری مبتنی بر کار و آفتح در سایر موقعیت ها، مثل یادگیری «جامعه محور»، «یادگیری از راه دور» و یادگیری آنلاین، دولت های عضو باید حمایت نظام مندی از نیازهای مربیان، معلمان خصوصی و سایر تسهیل گران به عمل بیاورند. به این منظور لازم است سیاست ها و چارچوب هایی درخصوص جایگاه،  استخدام و رشد حرفه ای این افراد تدوین کنند. کارکنان آتفح باید از شرایط کاری مناسب و دستمزد کافی و نیز فرصت های رشد شغلی و حرفه ای برخوردار باشند.

    38 – کارکنان آتفح در موسسات آموزشی و محل های کار باید دارای قابلیت های لازم باشند تا آتفح بتواند پاسخ گوی بافت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و محیطی جوامع خود باشد. این کارکنان باید در  دگرگون سازی و گسترش آتفح نقش داشته باشند. کارکنان آتفح به طور ویژه، نیازمند آمادگی اولیه و آموزش مداوم و پیشرفت حرفه ای، از جمله برخورداری از تجربه کاری در بنگاه های اقتصادی هستند و باید از این افراد حمایت شود تا شیوه کار خود را بهبود بخشند و خود را با تغییرات وفق دهند ارتقای اولیه و مداوم کارکنان آتفح باید شامل مهارت آموزی در ارائه راهنمایی و برابری جنسیتی باشد.

    نظام های صلاحیت ها و مسیرهای یادگیری

    39 -  باید با مشورت ذی نفعان و براساس نیازهای شناخته شده، از قبیل استانداردهای حرفه ای، به ایجاد چارچوب ها یا نظام های صلاحیت «پیامد محور» اقدام کرد که مبتنی بر پیامدهای یادگیری باشند و با مجموعه ای از استانداردهای مورد توافق ارتباط داشته باشند.

    40 – باید سیاست ها یا ساز و کارهای مقرراتی ایجاد کرد که از پیشرفت افقی و عمودی حمایت کنند و شامل مسیرهای یادگیری انعطاف پذیر، پودمان سازی، به رسمیت شناختن آموزش های قبلی و تجمیع و انتقال واحدها و آموزش ها باشند باید به تشویق افراد کم مهارت و بی مهارت نیز توجه ویژه کر تا این افراد بتوانند مجوز و گواهی نامه دسترسی به آموزش بیشتر و کار شایسته را به دست آورند.

    41 – باید با کمک و همکاری سه جانبه نمایندگان کارگران، نمایندگان کارفرمایان و مسئولان عمومی (دولتی) نظام هایی برای شناسایی و به رسمیت شناختن، روایی سنجی و اعتبار دهی به دانش، مهارت ها وش ایستگی هایی که قبلاً از طریق یادگیری غیررسمی و سازمان نایافته کسب شده اند، ایجاد شوند. ضروری است با همکاری ذی نفعان مرتبط، رویه های سنجش قابل اعتماد و اعطای گواهی نامه تضمین کیفیت استقرار یابند.

    42 – با توجه به جابه جایی و تحرک پذیری یادگیرندگان و کارگردان، دولت های عضو باید به رسمیت شناسی متقابل صلاحیت ها را در سطح ملی، منطقه ای و بین المللی ارتقا دهند.

    کیفیت و تضمین کیفیت

    43 – دولت های عضو باید طبق شرایط خاص، ساختارهای حکومتی و اصول قانون اساسی خود، محیطی را برای آتفح با کیفیت بالا فراهم کنند. لازم است به ظرفیت سازی های لازم برای بهبود کیفیت توجه ویژه ای داشت.

    44 – دولت های عضو باید نظامی برای تضمین کیفیت آتفح براساس مشارکت همه ذی نفعان مربوط ایجاد کنند. نظام هایتضمین کیفیت باید شامل اهداف و استانداردهای شفاف و قابل اندازه گیری، دستورالعمل های اجرایی و ساز و کارهای بازخورد و نتایج دسترس پذیر ارزشیابی باشند. تضمین کیفیت باید هم شامل «خود ارزیابی» و هم شامل «ارزیابی بیرونی» باشد تا بتوان به طور مداوم، عملکرد نظام و پیامدها را پایش کرد و آن را بهبود بخشید.

    45 – دولت های عضو باید در جهت بهبود رهبری و مدیریت مؤسسات  آتفح تلاش کنند. کیفیت و تضمین کیفیت در آتفح باید همه کارکنان موسسات آموزشی و سایر ذی نفعان مرتبط را درگیر سازد.

    46 – دولت هایعضو باید طبق اصول قانون اساسی خود، چارچوبی قانونی و مناسب را برای پایش ارائه دهندگان بخش خصوصی آتفح ایجاد کنند که در آن، محافظت از یادگیرندگان یک اصل راهنامیی کننده کلیدی باشد.

    تناسب با بازارهای کار و دنیای کار

    47 – دولت های عضو باید در راستای شرایط خاص، ساختارهای حکومتی و اصول قانون اساسی خود، شرایط آسانی برای گذر از آموزش به دنیای کار، اشتغال یا خود اشتغالی فراهم کنند. ارتباط و پیوند بین موسسات آتفح، آژانس های استخدامی و کارفرمایان باید تقویت شود و باید از کارآفرینی و ایجاد کسب و کارهای جدید حمایت کرد، برای مثال، از طریق تلفیق مهارت های کارآفرینی با برنامه های درسی، سازمان دهی فعالیت های فوق برنامه، ایجاد مراکز رشد کسب و کار (انکوباتورها)، و همکاری با مراکز انتقال کسب و کار و فناوری این جمایت انجام می پذیرد.

    48 – دولت های عضو باید سیستم های اطلاعاتی آتفح و بازار کار را با استفاده از داده های آزاد مناسب مستقر کنند و ظرفیت های سازمانی به وجود آورند تا از ارتباط آتفح با نیازهای کنونی و در حال تغییر دنیای کار در سطح ملی، منطقه ای و بین المللی اطمینان حاصل کنند. که نیازهای مربوط به ایجاد شغل ها و حرفه ها، اقتصاد و جوامع سبز و طرف دار محیط زیست از جمله این نیازها هستند.

    49 – می توان از توافقات مشارکت های بخش خصوصی – عمومی استفاده کرد تا مهارت های موردنیاز شناسایی و پیش بینی شوند. برای نمونه، می توان به مطالعات آینده نگر، و شوراهای مهارتی بخش ها یا شوراهای ناظر و رصد کننده اشاره کرد. همچنینی، باید تلاش در جهت جمع آوری داده ها، تحلیل بافت ها و شرایط در حال تغییر، پایش نظام مند و ارزشیابی اجرا و نتایج انجام پذیرد تا تناسب آتفح افزایش یابد.

    اطلاعات و راهنمایی ها

    50 – دولت های عضو باید با همکاری ذی نفعان مرتبط، به ایجاد و تنظیم گری خدمات اطلاعات رسانی عمومی و خصوصی و خدمات راهنمایی مبادرت کنند تا بتوانند پشتیبانی به روز و قابل اعتمادی در زمینه آموزش، مهارت آموزی مداوم، توسعه حرفه ای و فرصت های کاری در سطح ملی، منطقه ای و بین المللی، ارائه دهند.

    51 – اطلاعات و راهنمایی ها باید به طور مداوم ارائه شوند، و در جهت کمک رسانی و حمایت از همه افراد در مشاغل و زندگی های کاری متنوع تر باشند و به ترویج برابری در همه ابعاد، از جمله برابری جنسیتی، توجه ویژه مبذول دارند تانابرابری های اجتماعی در آموزش، دنیای کار و جامعه برطرف شوند.

    52 – خدمات اطلاعاتی و راهنمایی باید از یادگیرندگان در تصمیم گیری هایشان حمایت کنند و این کار را از طریق فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی شامل فناوری همراه شبکه های اجتماعی و وسایل و ابزارهای چند رسانه ای انجام دهند.

    هـ. پایش و ارزشیابی

    53 – دولت هایعضو باید طبق شرایط خاص، ساختارهای حکومتی و اصول قانون اساسی خود سیاست ها و برنامه های آتفح را ارزشیابی کنند این ارزشیابی ها می توانند شامل مطالعه تاثیرات و پیامدهای سیاست ها و برنامه های آتفح و بررسی هزینه ها و فایده های اتفح برای طیف وسیعی از بخش های خصوصی و عمومی از قبیل افراد بنگاه های اقتصادی و انجمن ها باشد.

    54 – برای اندازه گیری میزان کارایی و اثربخشی سیاست های آتفح در برابر استانداردها، اولویت ها و اهداف توافق شده، از قبیل اهداف خاص برای گروه های محروم و آسیب پذیر، باید ابزارها و شاخص های مناسب ایجاد کرد. این اندازه گیری می تواند شامل ارزشیابی موسسات عمومی و خصوصی، ارائه دهندگان و برنامه ها، از جمله خود ارزشیابی و نیز مطالعات مسیریابی و ایجاد مجموعه ای از شاخص ها، مانند درصد دسترسی، درصد تکمیل و وضعیت اشتغال فارغ التحصیل ها باشد. جمع آوری و پردارش داده ها باید طبق مقررات مربوط به حفاظت از داده ها انجام شود.

    55 – باید ظرفیت های سازمانی را برای جمع آوری داده، به کارگیری اطلاعات از روش پایش و ارزشیابی به منظور آگاهی از راهبردها و برنامه های آتفح، استانداردها و برنامه های درسی، یا برای تنظیم روش های یادگیری را تقویت کرد. باید انسجام بین جمع آوری داده های ملی آتفح و استانداردها و ابتکارات بین المللی ارتقا داده شود.

    56 – در فرآیندهای مربوط به پایش و ارزشیابی آتفح، باید از مشارکت وسیع ذی نفعان مرتبط اطمینان حاصل شود. و این مشارکت با نگاهی در جهت بهبود فرآیندهای یادگیری و تقویت ارتباطات بین یافته ها، تصمیم گیری ها، شفاف سازی ها و پاسخ گویی در قبال نتایج انجام پذیرد.

    مجموعه ای از شاخص ها همانند درصد دسترسی، درصد تکمیل و وضعیت اشتغال فارغ التحصیل ها برای اندازه گیری میزان کارایی و اثربخشی آتفح تعیین شود.

    و. پژوهش و مدیریت دانش

    57 – دولت های عضو باید پایه دانش را برای آتفح از طریق سرماه گذاری دائمی روی پژوهش های بین رشته ای، عمیق تر کنند تا روش های جدیدی برای آتفح طراحی شوند و معنای آن در سطح وسیع تری درک شود و روی سیاست ها و تصمیم گیری های آتفح تاثیر گذاشته شود.

    58 – در صورت لزوم، ذی نفعان باید در کمیسیون ها، در ارزشیابی پژوهش ها و نیز در ایجاد راهبردها و نظام های مدیریت دانش دخالت داشته باشند. باید از ظرفیت های پژوهشی موسسات آموزش عالی، ارائه دهندگان آتفح، شرکای اجتماعی و سایر ذی نفعان مرتبط استفاده کرد و آن ها را طبق موقعیت و شرایط در جریان قرار داد. یافته های پژوهشی را نیز باید با استفاده از انتشارات و ابزارهای الکترونیکی در سطح وسیع منتشر کرد.

    ز. همکاری بین المللی

    59 – دولت های عضو باید دانش، تجربه و اقدامات ثمربخش خود را به اشتراک بگذارند، جمع آوری داده های آتفح را در سطح بین المللی ارتقا دهند و از شبکه های بین المللی و منطقه ای، کنفرانس ها و سایر انجمن ها بهره برداری کنند. شبکه یونیوک (UNEVOC) یک منبع راهبردی است که برای یادگیری متقابل و تقویت همکاری بین المللی در جهت آتفح در اختیار دولت های عضو قرار می گیرد.

    60 – دولت های عضو باید با واحدهای نظام ملل متحد، مجامع منطقه ای (از جمله انجمن های اقتصادی منطقه ای)، ذی نفعان خصوصی و عمومی مرتبط، سازمان های جامعه مدنی و شبکه های پژوهشی در جهت تقویت همکاری ها، افزایش کمک های متقابل و در ظرفیت سازی ها همکاری کنند.

    توصیه های سومین کنگره بین المللی آموزش های فنی و حرفه ای چین 2012

    شانگهای، جمهوری خلق چین (16 – 12 ماه می سال 2012)

    مقدمه

    ما شرکت کنندگان در سومین کنگره بین المللی در آموزش های فنی و حرفه ای که از تاریخ دوازدهم تا شانزدهم ماه می سال 2012 در «شانگهای» (جمهوری خلق چین) برگزار شد، دور هم جمع شدیم و روندهای عمده و سیاست گذاری ها در آموزش های فنی و حرفه ای را از دومین کنگره بین المللی آموزش های فنی و حرفه ای تاکنون که در «سئول» (جمهوری کره) در سال 1999 برگزار شد، بررسی کردیم. ما چالش هایی را که نظام آموزش های فنی  و حرفه ای با آن ها مواجه شده است، مورد بحث قرار دادیم و پاسخ های متناسب با هدف ها را برای رسیدن به درک بهتر از سهم آموزش های فنی و حرفه ای در توسعه پایدار و در تعیین جهت گیری های راهبردی برای همکاری میان کشورها، و با جامعه بین المللی به منظور حمایت از آموزش های فنی و حرفه ای برای همه، در چارچوب تمامی تلاش ها به نفع دسترسی، شمول و برابری و آموزش برای توسعه پایدار و فرهنگ صلح، بررسی کردیم. ما از دولت جمهوری خلق چین برای میزبانی کنگره، استقبال و مهمان نوازی سخاوتمندانه  گرم و صمیمانه قدردانی می کنیم.

    با تاکید بر اینکه انتظار می رود آموزش های فنی و حرفه ای به تحقق اهداف آموزش برای همه و اهداف توسعه هزاره به عنوان تاریخ هدف (سال 2015) فعالانه کمک کند و نزدیک شود. و توجه به اهمیت آن را که به صورت افزایشی در حال شناخته شدن است، در آستانه کنفرانس ریو و گروه 20 سازمان ملل متحد در توسعه پایدار (22 – 20 ژوئن 2012) و در بحث های بین المللی پس از 2015 و برنامه های آموزش و توسعه بین المللی در دستور کار آن ها قرار دهیم.

    با توجه به دستاوردهای معناداری که در توسعه سیاست های آموزش های فنی و حرفه ای در سطح ملی و بهبود هماهنگی ها که از دومین کنگره بین المللی آموزش و پرورش فنی و حرفه ای، به ویژه در نظر گرفتن ارتباط بین آموزش و پرورش و تربیت حرفه ای و نقش آموزش های فنی و حرفه ای در یادگیری مادام العمر حاصل شده است.

    و همچنین با توجه به بحث های جاری مفهومی در تعریف آموزش های فنی و حرفه ای، از جمله استفاده از عبارت های دیگری مانند «توسعه مهارت های فنی و حرفه ای»

    شناختن توسعه های جدید و چالش های اجتماعی مرتبط با ظهور جوامع دانش محور، گسترش سریع فناوری اطلاعات و ارتباطات، اثرات بحران های مالی جهانی و استلزامات تغییرات آب و هوایی و روندهای جمعیتی، و ظهور مهارت های آموزش فنی و حرفه ای جدید و غالباً در سطح بالا.

    همچنین شاخت اینکه آموزش های فنی و حرفه ای می توانند نقش فعالی را در پرداختن به نگرانی های مربوط به زمینه، از قبیل شرایط نامطلوب اجتماعی و اقتصادی، از جمله اشتغال و بی کاری – به ویژه برای زنان و جوانان – فقر و محرومیت، نابرابری های شهری و روستایی، ناامنی غذایی، دسترسی محدود به خدمات بهداشتی و درمانی، چالش های خاص رو به روی کشورهای کمتر توسعه یافته، جزایر کوچک در کشورهای در حال توسعه و کشورهایی که در شرایط متاثر از جنگ و بلایای طبیعی قرار دارند، بازی کند.

    با در نظر گرفتن نقش آموزش های فنی و حرفه ای در ارتقای تنوع فرهنگی و اطمینان از انتقال دانش و مهارت بین نسل ها، پرورش توسعه «انسان محور»، و نیاز به در نظر گرفتن آموزش های فنی و حرفه ای در رابطه زمینه خاص هر کشور، در حین شناخت ابعاد جهانی آن.

    توصیه می کنیم دولت ها و سایر ذی نفعان آموزش های فنی و حرفه ای درکشورهای عضو یونسکو، اقدامات زیر را در پاسخ به چالش های مشخص شده در کنگره در نظر بگیرند و  اجرا کنند:

    1 افزایش ارتباط آموزش های فنی  و حرفه ای

    -         به روز رسانی و تدوین ساز و کار و ابزاری برای شناسایی نیازهای مهارتی فعلی و آینده، به منظور اطمینان از ارتباط برنامه های آموزش های فنی و حرفه ای با بازار کار به سرعت در حال تغییر، اقتصاد و جامعه.

    -         شامل کردن آموزش برای اقتصاد «سبز» و جوامع «سبز» به عنوان بخشی از برنامه های درسی و صلاحیت حرفه ای، ودستور کار پیشبرد آموزش فنی و حرفه ای سبز به طرف کاهش کربن و رشد انعطاف پذیر آب و هوا و توسعه.

    -         ترویج ترکیب فناوری اطلاعات و ارتباطات با آ»وزش های فنی و حرفه ای، به عنوان منعکس کننده تحولات در حال وقوع در محل کار و در جامعه بزرگ

    -         پرداختن و توجه خاص به حرفه هایی که از کمبود کارکنان ماهر رنج می برند.

    -         توجه کردن به نیازها و تقاضهای محلی

    -         توسعه چارچوب ها و ساز و کار تشویقی برای ترویج مشارکت فعالذی نفعان مربوطه در برنامه ریزی درسی، توسعه و ارزیابی صلاحیت حرفه ای، و همچنین همکاری بنگاه های اقتصادی و مدارس و یادگیری در محل کار.

    2 توسعه دسترسی و بهبود کیفیت و برابری

    -         توسعه سیاست های مؤثر به منظور بهبود فرایندهای یادگیری. به طور خاص، توسعه سیاست ها و چارچوب هایی برای حرفه ای کردن کارکنان آموزش های فنی و حرفه ای و توسعه و تقویت استانداردهای آموزشی برای تمام سطوح.

    -         تلاش به منظور ارتقای کیفیت در انواع آموزش های فنی و حرفه ای که در محیط های چندگانه ارائه می شوند، از جمله از طریق تعریف استانداردهای کیفیت و معیارهای مقایسه ای

    -         ارتقای مهارت های چندگانه، از قبیل حل حل مسئله وتفکر انتقادی، مهارت های کارآفرینی و ظرفیت سازی برای انطباق رفتار، به منظور تجهیز یادگیرندگان به مهارت هایی برای زندگی و معیشت پایدار

    -         اقدامات نوآورانه برای فراهم کردن کیفیت و ارائه آموزش های فنی و حرفه ای، به خصصو به گروه های محروم، از جمله یادگیرندگان معلول، جمعیت های روستایی به حاشیه رانده شده، مهاجران و کسانی که در شرایط متاثر از جنگ و بلایای طبیعی قرار دارند.

    -         بهبود برابری جنسیتی با ترویج دسترسی برابر زنان و مردان به برنامه های آموزش فنی و حرفه ای، به ویژه در حوزه هایی که در آن ها تقاضای شدید در بازار کار وجود دارد، و با تضمین اینکه در برنامه های درسی و مواد آموزشی در آموزش های فنی و حرفه ای از رویکرد جنسیتی اجتناب شده است.

    3 تطبیق صلاحیت های حرفه ای و اصلاح مسیر آموزش

    -         پشتیبانی انعطاف پذیر مسیرهای آموزش و تجمیع آن ها، به رسمیت شناختن و انتقال از یادگیری های فردی، از طریق شفاف سازی، استقرار سیستم های صلاحیت حرفه ای «پیامد محور»، اقدامات معتبر برای سنجش ارزیابی، شناسایی و اعتبار دهی صلاحیت های حرفه ای از جمله در سطح بین المللی، تبادل اطلاعات و توسعه اعتماد متقابل و همکاری میان تمام ذی نفعان مربوطه، تعمیم ساز و کارهای تضمین کیفیت به صورت یکپارچه به تمام قسمت های سیستم صلاحیت حرفه ای.

    -         ارتباط آموزش های فنی و حرفه ای با آموزش و پرورش عمومی برایاطمینان از مسیرهای انعطاف پذیر در تمام سطوح و تسهیل پیشرفت یادگیرندگان آموزش های فنی و حرفه ای به سطوح بالاتر آموزش به عنوان بخشی از راهبردهای یادگیری مادام العمر، و اطمینان از اینکه تمام مسیرهای آموزشی جوانان را با مهارت های مرتبط با بازار کار همراه با سطح مناسبی از سواد و حساب و مهارت های قابل انتقال، ارزش ها و نگرش ها آماده می کند.

    -         توسعه سیستم های راهنمایی شغلی و حرفه ای برای کمک به یادگیرندگان در انتخاب مسیر شغلی مناسب، از طریق فراهم کردن اطلاعات به روز بازار کار و ابزارهای خود ارزیابی شناسایی استعدادها و علاقه ها و ترویج کسب مهارت های مدیریت حرفه.

    4 بهبود شواهد اصلی

    -         تقویت چارچوب ها و ابزارهای اصلاح شیوه های جمع آوری شواهد کمی و کیفی مربوط به تدوین دستور کار سیاست های ملی، شامل معلمان و مربیان، و نظارت و ارزشیابی آن به منظور بهبودتدین ابزارهای اندازه گیری، و اثربخشی و کارایی سیاست ها.

    -         ارتقای ظرفیتهای ملی برای استفاده از شواهد به طور مؤثر در چرخه سیاست، شامل ظرفیت شرکای اجتماعی و جامعه مدنی به منظور کمک به این فرایند.

    -         تقویت پژوهش در آموزش های فنی و حرفه ای، با ایجاد پایگاه اطلاع رسانی و ترویج بیشتر سیاست گذاری مبتنی بر شواهد پژوهشی.

    -         حصول اطمینان از وجود انسجام بین مجموعه داده های ملی و استانداردها و اقدام های بین المللی.

    5 تقویت مدیریت و گسترش مشارکت

    -         ایجاد رویکردها و چارچوب های مناسب برای درگیری نمایندگان بنگاه های اقتصادی؛ کارگزاران، یادگیرندگان و جامعه مدنی، از جمله جوانان در آموزش های فنی و حرفه ای

    -         توسعه مشارکت در آموزش های فنی و حرفه ای در چارچوب طرح های همکاری منطقه ای و ناحیه ای .

    6 افزایش سرمایه گذاری در آموزش های فنی و حرفه ای و تنوع منابع مالی

    -         به رسمیت شناختن آموزش های فنی و حرفه ای به عنوان سرمایه گذاری در سرمایه انسانی که به بازگشت سرمایه با منافع بالا منجر می شود، در طیف گسترده ای از بازیگران، از جمله افراد، بنگاه های اقتصادی و دولت

    -         تنوع در منابع مالی با درگیر کردن همه ذی نفعان، به ویژه از طریق استفاده از ساز و کارهای تشویقی مناسب.

    -         ترویج طرح های تامین مالی هدف دار برای تسهیل دسترسی گروه های محروم از آموزش های فنی و حرفه ای مشاغل، از جمله شغل های «سبز».

    7 حمایت از آموزش های فنی و حرفه ای

    -         تاکید بر نقش اساسی آموزش های فنی و حرفه ای در ترویج رفاه اقتصادی و انسجام اجتماعی

    -         بالابردن نیم رخ عمومی و جذابیت های آموزش های فنی و حرفه ای در میان یادگیرندگان، خانواده ها و سایر ذی نفعان، از طریق رسانه ها و اطلاع آن ها برای امکان پیشرفت، اشتغال و رضایت شخصی که آموزش های فنی و حرفه ای می توانند ارائه دهند، با پذیرش اینکه، ذدرگیری فعال جامعه بین المللی، شامل بازیگران دو و چند جانبه و همچنین موسسات خصوصی و جامعه مدنی برای پرداختن به چالش های سیاست گذاری در آموزش های فنی و حرفه ای اهمیت حیاتی دارد، موارد زیر را توصیه می کنیم:

    -         به رسمیت شناختن نقش اساسی آموزش های فنی و حرفه ای در مقابله با بی کاری، به ویژه بی کاری جوانان.

    -         اطمینان از دیدگاه بهتر و پشتیبانی از آموزش های فنی و حرفه ای به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از آموزش بین المللی بعد از سال 2015 و دستور کار برنامه های توسعه پایدار

    -         دادن اولویت خاص به تحقیق و توسعه و فراهم کردن تحلیل های معتبر، قوی و اساسی مبتنی بر شواهد برای سیاست گذاری و تخصیص کارآمد و عادلانه هدایت منابع.

    -         تنظیم همکاری های بین المللی با راهبردهای میان بخشی و نیازهای ملی در آموزش های فنی و حرفه ای و افزایش برنامه های توسعه و تشویق به حمایت بیشتر در این زمینه.

    -         دادن اولویت ویژه به کشورهای کمتر توسعه یافته، جزایر کوچک در کشورهای در حال توسعه و کشورهای متاثر از جنگ و بلایای طبیعی.

    -         عطف توجه موزون به کشورهای با درآمد متوسطه، با در نظر گرفتن چالش های خاصی که با آن ها روبه رو هستند.

    -         فراهم کردن پایگاه مناسب برای مبادلات بین المللی در سیاست ها، ابزارها و رویکردها، با حمایت و بهر ه گیری از همکاری جنوب – جنوب – و شمال – جنوب- جنوب.

    مدیر کل یونسکو از همگان دعوت می کند، عملیات زیر را اجرا و دنبال کنند:

    -         تسهیل برای بحث در مورد محل های آموزش فنی و حرفه ای و مهارت های دنیای کار در آموزش بین المللی بعد از 2015، در سگرفتن از اجرای راهبرد یونسکو برای آموش های فنی و حرفه ای (15 – 2010).

    -         تقویت نقش آموزش های فنی و حرفه ای به صورت کل نگر و فراگیر در توسعه انسانی

    -         جمع آوری و انتشار شواهد برای نشان دادن رویکردهای سیاست های متعدد و متنوع برای دگرگونی و توسعه آموزش های فنی و حرفه ای با استفاده از شبکه های «یونسکو – یونیوک» و جایگاه فعال یونسکو در این زمینه.

    -         توسعه و افزایش ظرفیت های شبکه یونیوک و نقش کلیدی آن در توسعه ظرفیت های تصمیم گیرندگان و دست اندرکاران و تسهیل مشارکت همه ذی نفعان.

    -         در نظر گرفتن ارتباط و نتایج کنوانسیون یونسکو در مورد آموزش فنی و حرفه ای (1989) و پیشنهاد تجدیدنظر در مورد آموزش فنی و حرفه ای (2001)، با توجه به توسعه احتمالی جدید و یا تجدیدنظر در ابزارهای هنجار سازگار با جهان در حال تغییر.

    -         بررسی امکان راه اندازی یک نیروی کار، بین المللی برای توسعه دستورالعمل های بین المللی، پس از مشورت با کشورهای عضو و سایر سازمان های مربوطه، در مورد تضمین کیفیت برای به رسمیت شناختن صلاحیت های حرفه ای براساس نتایج یادگیری، و تعیین مجموعه ای از سطوح مرجع جهانی، به منظور تسهیل مقایسه های بین المللی و به رمست شناختن صلاحیت های حرفه ای در آموزش های فنی و حرفه ای .

    -         فراهم کردن برنامه عمل چند ساله در مورد توسعه با پشتیبانی فنی موسسه آمار یونسکو به عنوان پایگاه داده برای نظارت منطقه ای و جهانی براساس کار انجام شده توسط گروه رابط در آموزش های فنی و حرفه ای، به ویژه گروه کاری شاخص ها و اقدامات اساسی توسعه منابع انسانی گروه 20

    -         علاوه بر توسعه همکاری با یونسکو، برقراری ارتباط با بانک ها و سازمان های توسعه منطقه ای از طریق تقویت تعامل سازمانی در زمینه آموزشهای فنی و حرفه ای .

    -         انجام اقدامات مناسب منطقه ای و پیگیری فعالیت های بین المللی و ایفای نقش در همکاری با شرکای فعال توسعه در این زمینه.

    استانداردهای طبقه بندی ملی و بین المللی در اموزش های فنی و حرفه ای

    برنامه ریزی درسی در آموزش های فنی و حرفه ای از نوع برنامه ریزی درسی مشارکتی و تعاملی است، به این معنی که بدون حضور ذی نفعان کلیدی و تعامل آن ها، امکان بررسی نیازها به صورتی که قابل اعتماد و نزدیک به دنیای کار و به دور از حدس و گمانب اشد، وجودندارد. نیاز سنجی به عنوان مهم ترین مرحله در این آموزش ها سه بار انجام می گیرد.

    -         نیازسنجی دنیای کار به منظور تعیین عناوین شغلی هم خانواده و دسته بندی آن ها در گروه های واحد حرفه ها

    -         نیاز سنجی شغلی به منظور تعیین وظایف و تکالیف کاری که در هر حرفه در سطوح مختلف وجود دارد؛

    -         نیازسنجی آموزشی به منظور تعیین ظرفیت ها و اولویت های آموزشی و اینکه کدام یک از رشته های تحصیلی – حرفه ای از پایداری در طول زمان به لحاظ ظرفیت های اشتغال در کشور برخورداند و باید در آموزش های رسمی به آن پرداخته شود.

    نیازسنجی دنیای کار از طریق مطالعه نتایج سرشماری براساس استانداردهای بین المللی و ملی مشاغل کشور (ایسکو) و هم زمان پیمایش بازار کار به صورت معنی دار و جهت گیرانه، مطالعه سایر کش az ورها به صورت همتا به روش ارزیابی مقایسه ای، مطالعه وضع موجود برنامه های درسی، مطالعه وضعیت و ظرفیت آموزش فنی و حرفه ای غیررسمی در کشور به عنوان بخشی از تقاضا، انجام می گیرد. بدیهی است کاربرد استانداردهای بین المللی، آموزش (آیسید)، مشاغل (اسکو)، فعالیت های اقتصادی (آیسیک)، وضعیتش غلی (آی اس – سی ای) طبقه بندی محوری محصولات (سی پی سی) و استاندارد ملی طبقه بندی کالا و خدمات ایران کد در توصیف نیروی کار، یکی از مهم ترین کارهایی است که باید انجام گیرد. اینکه نیروی کار در کشور از دیدگاه این استانداردها چه تصویری (مختصاتی) دارد از اسای ترین کارهایی اس که به کمک و استفاده از استانداردهای مذکور امکان پذیر است.

    مقدمه

    در دنیای امروز استفاده از آمار و اطلاعات برای برنامه ریزی و سیاست گذاری کلان در جهت توسعه فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی برای بخش های صنعتی، تولیدی، کشاورزی، آموزشی و خدمات فرهنگی و هنری امری اجتناب ناپذیر است. این ابزارها یکی از ارکان اصلی و ارزشمند در راستای سمت گیری درست در تدوین برنامه های کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت برای رسیدن به افق هدف گذاری محسوب می شود. برای بهره برداری از اطلاعات و آمار (داده ها) و آمایش آن ها، آشنایی با مفاهیم و استانداردهای طبقه بندی شده درسطح ملی و بین المللی جزئی از ابزار کار دست اندرکاران و برنامه ریزان است که ضمن ایجاد یک زبان مشترک برای کلیه بخش ها، در سطح منطقه ای، ملی و بین الملللی قابلیت مقایسه این آمارها را فراهم می سازد. به کمک چنین مقایسه ای می توان به نقاط قوت، نقاط ضعف، چالش ها و هدیدهای پیش رو در حال و آینده به آسانی پیبرد و تحقق برنامه ها را با ایجاد هماهنگی بین بخشی اصلاح کرد.

    استاندارد طبقه بندی بین المللی آموزش (آیسید)

    هدف و ویژگی های اصلی آیسید

    آیسید یک طبقه بندی چند منظوره در برنامه ریزی آموزشی است که مجموعه گسترده ای از تعاریف و ملاک هایی را گردآوری و تدوین کرده است که امکان مقایسه و طبقه بندی برنامه های آموزشی را در سطح بین المللی بر مبنای سطح و رشته آموزشی فراهم می آورد. این نظام فرصت و شیوه های آموزشی تربیتی کودکان و بزرگسالان را در کشورهای گوناگون دسته بندی کرده و تمام فعالیت های آموزشی گروه های سنی، نیازهای آموزشی خاص و سایر آموزش ها، صرف نظر از موسسه یا سازمان ارائه دهنده آن ها را در بر می گیرد.

    در اوایل دهه 1970 آیسید توسط «سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد» (یونسکو)  به عنوان وسیله ای برای گردآوری، تدوین و ارائه آمارهای مربوط به آموزش در سطوح داخلی و بین المللی طراحی شد. تجربیات فراوان کشورها و سازمان های بین المللی در مورد کاربرد آیسید نشان داد که این طبقه بندی به تجدیدنظر و بهنگام سازی نیاز دارد تا تغییر و تحولات به وجود آمده در آموزش (مانند تنوع روزافزون منابع ارائه دهنده آموزش و رشد انواع تعلیم و آ»وزش های حرفه ای و آموزش از راه دور) را مدنظر قرار دهد. بنابراین در سال های بعدی با برگزاری همایش ها و کنفرانس هایی متشکل از کشورهای عضو، اصلاحاتی صورت گرفت و آخرین بار در سال 2013 بازبینی شد.

    سطوح آموزشی در آیسید

    ملاک های تصمیم گیری در مورد سطوح  آموزشی

    ملاک اصلی برای تصمیم گیری در مورد طبقه بندی یک برنامه در یک سطح، محتوای آموزشی آن برنامه است. هدف اصلی برنامه های آموزشی این است که شرکت کنندگان در آن مهارت های شناختی و صلاحیت های شخصی کسب کنند. این مهارت ها و صلاحیت ها اجزای اصلی هدف گذاری و تصمیم گیری در مورد سطح برنامه اند. موسسات آموزشی براساس طبقه بندی آیسید و برپایه نوع برنامه های آموزشی که ارائه می دهند، دسته بندی می شوند و در اصل ممکن است این موسسات را مشابه واحدهای پایه ای طبقه بندی شده توسط استاندارد طبقه بندی بین المللی فعالیت های اقتصادی دانست.

    کلیات رشته ها و گروه های تحصیلی

    گروه های آموزشی: آیسید 1997 شامل 9 گروه تحصیلی، 25 زیر گروه تحصیلی و حدود 80 رشته تحصیلی است. این طبقه بندی از یک سیستم سلسله مراتبی با کدهای سه رقمی برای طبقه بندی رشته های تحصیلی استفاده می کند. در آیسید 2011 و 2013 طبقه بندی دچار تغییراتی شده است.

    استقلال رشته ها از سطوح: رشته ها درون سطوح تعریف نشده اند بلکه مستقل از سطوح هستند. یعنی تمام رشته ها در تمام سطوح پدیدار نمی شوند.

    منطق طبقه بندی: در توسعه ساختار طبقه بندی رشته ها، ملاک های زیر در اولویت اول قررا داده شده اند:

    -         محتوای موضوعی و فنی (که از مهم ترین ملاک هاست)

    -         اهداف موردنظر

    -         روش ها و تکنیک ها

    -         ابزار و تجهیزات

    استاندارد طبقه بندی بین المللی مشاغل (ایسکو)

    استاندارد طبقه بندی بین المللی مشاغل که توسط «سازمان بین المللی کار» (ILO) تهیه شد. مبنایی برای مقایسه آمارهای مشاغل کشورهای مختلف است. این طبقه بندی در تبادل سایر اطلاعات مربوط به مشاغل، مانند استخدام، پذیرش کارگران مهاجر و ... به کشورها کمک می کند. همچنین، طبقه بندی مذکور به عنوان الگویی برای ایجاد طبقه بندی های مشاغل ملی یا بازبینی نسخه هایموجود توسط کشورها مورد استتفاده قرار می گیرد. ایسکو در واقع به تجزیه و تحلیل و طبقه بندی مشاغل می پردازد. به منظور این تجزیه و تحلیل، اطلاعات مربوط به کیفیت و ماهیت هر یک از مشاغل سازمانی، شرایط انجام وظایف و مسئولیت های آن به طور نظام مند (سیستماتیک) جمع آوری، مطالعه، تجزیه و تحلیل و یادداشت می شود. در واقع به وسیله تجزیه و تحلیل شغل خلاصه ای از وظایف، کارها، تقسیم کار و مسئولیت ها، رابطه با مشاغل دیگر، دانش و مهارت های موردنیاز برای تصدی شغل و شرایط کاری آن شغل تهیه می شود. آخرین طبقه بندی صورت گرفته در ایسکو 20008 منتشر شده است.

    پیشینه و مراحل تدوین و بهنگام سازی ایسکو 2008

    تهیه و تدوین استاندارد طبقه بندی بین المللی مشاغل به سال 1921 بر می گردد. کار تهیه ایسکو از سال 1947 پایه ریزی شده و پس از ارائه نسخه های اولیه ای از آن، در سال 1958 نسخه ایسکو 1985 به چاپ رسید که پس از بازنگری نسخه ایسکو 1968 در سال 1986 تصویب شد. ایسکو 1988 که تغییرات زیادی نسبت به دو نسخه قبل داشت، در سال 1987 به تصویب رسید. این نخسه مبنای طبقه بندی کشورهای زیادی از جمله کشور ما قرار گرفت. سپش پیش نویس پیشنهادی ایسکو 2008 از پاسخ پرسشنامه های تهیه شده از ایسکو 2006 تنظیم شد. این پیش نویس در سایت سازمان بین المللی کار قرار داده شد تا تمامی کشورها روی آن نظر دهند. پیشنهاداتت و انتقادات در آخر مارس 2007 جمع آوری و در اجلاس گروه کارشناسان فنی در تاریخ آوریل 2007 بررسی شد و نسخه نهایی آن به تصویب رسید. لازم به ذکر است، این سند به عنوان پیش نویس پیشنهادی برای استاندارد طبقه بندی بین المللی مشاغل در 14 فوریه 2007 ارائه شد، ولی سند مذکور تحت عنوان ایسکو 2008 توسط گروه کارشناسان فنی سازمان بین المللی کار به روزآوری شد. مسائل عمده ای که در فرآیند بهنگام سازی مورد توجه قرار گرفت شامل موارد ذیل بود (موارد دیگری نیز وجود داشت که در این مقاله به آن ها اشاره نشده است).

    -         تأثیر «فناوری اطلاعات و ارتباطات» (ICT) روی ساختار شغلی بازار کار

    -         نیاز به پوشش بیشتر مشاغل حوزه سلامت و بهداشت

    -         درخواست کاربران برای دریافت اطلاعات تفصیلی تر در مورد مشاغل کشاورزی، جنگل داری و ماهی گیری

    -         نیاز به بازنگری و اصلاح گروه بندی ها در مشاغل مدیریتی

    -         وجود این موضوع که به مشاغل فنی و تولیدی در ایسکو 88 بسیار به تفصیل پرداخته شده بود اما در مورد برخی مشاغل به ویژه در دسته بندی های میانی برای مشاغل دفتری و خدماتی که درصد بالایی از اشخاص شاغل در آن ها مونث هستند. چندان به تفصیل پرداخته نشده بود.

    -         مشکل وجود گروه های موازی با سطوح مهارتی مختلف برای مشاغلی که مستلزم انجام وظایف مشابه یا یکسان اند.

    -         نیاز به پوشش مشاغل با فراوانی بیشتر در بخش غیررسمی و مشاغل با سطح مهارتی پایین تر

    -         توسعه دیدگاه های مضمون بنیاد در طبقه بندی، عمدتاً براساس کالاهای تولید شده یا خدمات ارائه شده و مستقل از سطح مهارت

    -         نیاز به تجدیدنظر و بهنگام کردن تعاری فتمام رده ها

    -         نیاز به اصلاح و بهنگام کردن عناوین فهرست مشاغل ایسکو

    برخی از اهداف اصلی ایسکو

    1 – جهانی شدن بازار نیروی کار باعث افزایش تقاضا برای جمع آوری اطلاعات مشاغل با اهداف آماری و اجرایی شده است. برای برآورده کردن این تقاضا، در تهیه ایسکو 2008 اهداف زیر مورد توجه قرار گرفته اند:

    -         ایجاد مبنایی یکسان و مرتبط برای گزارش دهی، مقایسه و تبادل اطلاعات آماری و ثبتی درباره مشاغل در سطح بین الملل

    -         ارائه مدلی کارا برای تهیه و بهبود طبقه بندی های شغلی ملی و منطقه ای

    -         ارائه سیستمی قابل انعطاف با قابلیت استفاده مستقیم در کشورهایی که دارای طبقه بندی های شغلی در سطح ملی نیستند.

    2 – ایسکو درصدد پیش بردن ارتباطات بین المللی در مورد مشاغل است که این امر با مهیا کردن چارچوبی برای آمارشناسان به منظور تهیه اطلاعات شغلی قابل مقایسه در سطح بین المللی و نیز ایجاد امکان تولید داده های مشاغل به شکلی که برای انجام تحقیقات و تصمیم گیرهای خاص و فعالیت های کار محور، مانند فعالیت های مرتبط با کاریابی و مهاجرت بین المللی نیز سودمند باشد، میسر شده است.

    3 – برای برآورده کردن محدوده کاملی از نیازهای کاربران که به طور ضمنی به آن اشاره شد، کشورهای بسیاری مایل هستند که در طبقه بندی های ملی خود جزئیات ساختاری و تعاریف تفصیلی تری را نسبت به آنچه که در ایسکو 2008 آمده است، ارائه دهند. در طبقه بندی های ملی مبتنی بر ایسکو این امر می تواند یا با  تقسیم برخی گروه های واحد به دو یا چند گروه واحد کوچک و یا ایجاد گروه های شغلی تفصیلی تر به عنوان سطح پنجم طبقه بندی ملی محقق شود. در برخی موارد، کشورها ممکن است مایل به اضافه کردن اطلاعات توصیفی یا کد گذاری شده درباره محتوای شغل، نیازهای معارتی، ارتباط با چارچوب های کارآمد ملی و توصیف های تفصیلی شغلی در طبقه بندی خود باشند. این نوع از اطلاعات ممکن است برای تعیین حقوق و دستمزد، آموزش فنی و حرفه ای، تدوین و توسعه برنامه های آموزش فنی و حرفه ای، خدمات کاریابی یا تحلیل بیماری ها و مرگ و میرهای ناشی از حوادث کار مرتبط با مشاغل مورد استفاده قرار گیرند که فراتر از حوزه ایسکو 2008 محسوب می شوند.

    ابعاد فنی و نحوه بررسی و تحلیل ایسکو

    ایسکو 2008 یک طبقه بندی با ساختار سلسله مراتبی چهار سطحی است که طبقه بندی تمام مشاغل موجود در دنیا را در 436 گروه واحد، امکان پذیر می سازد. این گروه های واحد، تفصیلی ترین سطح ساختار طبقه بندی را تشکیل می دهند که براساس مشابهتشان برحسب سطح مهارت و تخصص موردنیاز در هر شغل و در 130 گروه فرعی، 43 زیرگروه اصلی و 10 گروه اصلی دسته بندی شده اند. کد 4 رقمی مربوط به گروه های واحد، کد 3 رقمی مربوط به گروه های فرعی، کد 2 رقمی مربوط به زیرگروه های اصلی و کد یک رقمی مربوط به گروه های اصلی (عمده) است. به عبارت دیگر، در کدهای چهار رقمی گروه های واحد، به ترتیب از سمت چپ رقم اول مربوط به گروه اصلی، رقم دوم زیر گروه اصلی و رقم سوم گروه فرعی و رقم چهارم معرف گروه واحد است. این طبقه بندی علاوه بر امکان ارائه اطلاعات خلاصه شده در قالب 10 گروه در بالاترین سطح دسته بندی، امکان تولید داده های نسبتاً تفصیلی و قابل مقایسه در سطح بین المللی را نیز فراهم می سازد.

    محتویات، ساختار، طراحی و چارچوب مفهومی ایسکو 2008

    چارچوب مورد استفاده برای طراحی و ایجاد ایسکو 2008 براساس دو مفهوم اصلی است: مفهوم کار و مفهوم مهارت.

    تعاریف کار و شغل

    در ایسکو 2008، کار «مجموعه ای از وظایف و تکالیف محوله یا وظایف و تکالیفی که باید توسط یک شخص برای یک کارفرما یا برا خودش انجام شود» تعریف شده است.

    «شغل» به نوع فعالیت انجام شده در یک کار اشاره می کند. «شغل» مجموعه ای از کارهاست که وظایف و تکالیف اصلی آن براساس درجه بالای مشابهت آن ها به یکدیگر، مشخص می شود. شخص ممکن است با یک شغل از طریق کار اصلی که در حال حاضر به دست آورده است، کار دوم، کاری در آینده و یا کاری که پیش از این به دست آورده بود، مرتبط باشد.

    سطح مهارت و تخصص موردنیاز مهارت

    مهارت به عنوان توانایی انجام وظایف و تکالیف در انجام کار محوله است. در اهداف ایسکو 2008 دو بعد مهارتی برای تخصیص مشاغل در گروه ها وجود دارد. این ابعاد عبارتند از: سطح مهارت و تخصص موردنیاز مهارت.

    سطح مهارت به عنوان تابعی از پیچیدگی و دامنه وظایف و تکالیف محوله در یک شغل تعریف می شود. سطح مهارت به وسیله یک یا چند مورد از موارد زیر به صورت عملیاتی اندازه گیری می شود:

    -         ویژگی و ماهیت وظایف محوله در هر شغل، مرتبط با وظایف و تکالیف خاص تعریف شده برای هر سطح از مهارت در ایسکو 2008 است.

    -         سطح آمزوش رسمی که براساس استاندارد طبقه بندی بین المللی آموزش (آیسید 1997) تعریف شده و جزو مؤلفه های انجام وظایف و تکالیف مستلزم آن است.

    -         میزان آموزش غیررسمی ضمن خدمت و یا تجربیات پیشین در شغل مرتبط که جزو مؤلفه های انجام وظایف و تکالیف مستلزم آن است.

    اساساً مفهوم سطح مهارت در بالاترین سطح طبقه بندی (گروه اصلی) با تاکید بیشتر روی اولین اندازه های (معیارهای) عملیاتی، ویژگی وظایف انجام شده نسبت به آموزش رسمی یا غیررسمی و ملزومات آموزش، به کار گرفته می شود.

    با در نظر گرفتن ویژگی بین المللی بودن طبقه بندی، تنها چهار سطح مهارتی گسترده تعریف می شود. به عنوان یک نتیجه، هشت گروه اصلی از ده گروه اصلی در ایسکو 2008، شامل مشاغلی با فقط یکی از چهار سطح مهارت می شوند. برای مثال، گروه اصلی 2، متخصصان فقط مشاغلی در بالاترین سطح مهارتی ایسکو، سطح مهارت 4، را در بر می گیرد. تمام گروه های زیر سطح گروه اصلی، شامل مشاغلی با فقط یک سطح مهارت هستند.

    تخصص موردنیاز مهارت براساس چهار مفهوم زیر در نظر گرفته می شود:

    -         دامنه دانش موردنیاز

    -         ابزار و ماشین آلات مورداستفاده

    -         موادی که روی آن ها یا با آن ها کار می شود

    -         انواع کالاهای تولید شده و خدمات ارائه شده

    در هر گروه اصلی، مشاغل در درجه اول براساس جنبه های مختلف تخصص موردنیاز مهارت در گروه های واحد، گروه های فرعی و زیر گروه های فرعی تقسیم بندی شده اند. در ایسکو 2008، برای گروه اصلی 1 ، مدیران، و گروه اصلی 0 ، مشاغل نیروهای مسلح، مفهوم سطح مهارت اساساً دردرجه دوم اهمیت قرار می گیرد.

    تعاریف چهار سطح مهارت

    تعاریف هر چهار سطح مهارت ایسکو 2008 در ادامه آمده است. این تعاریف مرزهای بین سطح مهارتی مورد استفاده در ایسکو 1988 را تغییر نداده اند. از آن ها برای وضوح مرزهای سطوح و بحث روی مواردی که الزامات آموزشی رسمی، مناسب ترین روش اندازه گیری سطح مهارت در مورد شغل خاصی نیست، استفاده می شود. هر تعریف مثال هایی از موارد زیر را در بر می گیرد:

    -         وظایف ویژه و مخصوص به هر سطح مهارت

    -         انواع مهارت های موردنیاز (در معنای وسیع آن)

    -         مشاغل مخصوص طبقه بندی شده در هر سطح مهارت

    سطح مهارت 1

    1 - مشاغل در سطح مهارت 1 ، به طور ویژه مستلزم اجرای وظایف  بدنی و  یدی ساده و معمولی هستند. در این مشاغل ممکن است به استفاده از ابزار دستی، مانند بیل یا لوازم برقی ساده مانند جاروبرقی نیاز  باشد. این مهارت شامل وظایفی مانند تمیزکردن، حفاری کردن، بلند کردن و حمل مواد با دست، مرتب کردن، ذخیره کردن یا مونتاژ کردن کالاها با دست (گاهی اوقات با عمل یات مکانیکی)، کار کردن با وسایل نقلیه غیرموتوری و چیدن میوه و سبزیجات است.

    2 – بسیاری از مشاغل سطح مهارت 1 به قدرت و مقاومت بدنی نیاز دارند. برای برخی از کارها در مهارت های ابتدایی، ممکن است به سواد خواندن و نوشتن و توانایی شمردن و محاسبه نیاز باشد. گرچه این مهارت ها بخش عمده ای از وظایف محوله را تشکیل نمی دهند.

    3 – برای اجرای کارآمد برخی مشاغل سطح مهارت 1، ممکن است تکمیل آموزش اولیه یا مرحله اول آ»وزش مقدماتی (سطح 1 آیسید 1997) ضروری باشد. برای برخی از کارها، دوره کوتاه آموزش ضمن خدمت نیز ممکن است موردنیاز باشد.

    4 – نمونه هایی از مشاغل طبقه بندی شده در سطح مهارت 1 ، عبارتند از: نظافتچی اداره ها یا دفاتر کار، باربر (حمل و نقل)، کارگر ساده باغ داری و دستیار آشپزخانه.

    سطح مهارت 2

    مشاغل در سطح مهارت 2 ، به طور ویژه مستلزم اجرای وظایفی مانند کار با ماشین آلات و لوازم الکترونیکی، رانندگی وسایل نقلیه، سرویس و تعمیرات جزئی لوازم مکانیکی و برقی، و کنترل، نظم بخشی و ذخیره اطلاعات هستند.

    برای تقریبا تمام مشاغل سطح مهارت 2، توانایی خواندن اطلاعاتی مانند دستورالعمل های ایمنی، ثبت کارهای تکیل شده و انجام دقیق محاسبات ساده ریاضی، ضروری است. بسیاری از مشاغل در این سطح مهارتی به سواد خواندن و نوشتن و توانایی شمردن و محاسبه و نیز مهارت های ارتباط بین فردی در حد مطلوبی نیاز دارند. در برخی از مشاغل، مهارت های ذکرشده برای بخش عمده ای از وظایف لازم است. بسیاری از مشاغل در این سطح مهارت به سطح بالایی از چیره دستی نیاز دارند.

    دانش و مهارت موردنیاز برای اجرای کارآمد مشاغل سطح مهارت 2، به طور اجمالی از طریق اتمام مرحله اول آموزش متوسطه (سطح 2 آیسید 1997) به دست می آید. برخی مشاغل به اتمام مرحله دوم آموزش متوسطه (سطح 3 آیسید 1997) نیاز  دارند که ممکن است شامل عناصر مهم آموزش های شغلی ویژه و آموزش ضمن خدمت باشد. برخی مشاغل، به تکمیل آموزش ویژه شغلی پس از آموزش متوسطه (سطح 4 آیسید 1997) نیاز دارند. در این موارد تجارب و آموزش های ضمن خدمت، جانشینی برای آموزش رسمی خواهد بود.

    نمونه هایی از مشاغل طبقه بندی شده در سطح مهارت 2، عبارت اند از: قصاب، راننده اتوبوس، منشی، حسابدار، متصدی چرخ خیاطی، خیاط، دستیار فروشگاه، افسر پلیس، آرایشگر و برق کار ساختمان

    سطح مهارت 3

    مشاغل در سطح مهارت 3، به طور ویژه مستلزم اجرای وظایف پیچیده فنی و عملی هستند که به وجودبدنه گسترده ای از دانش واقعی، فنی و نظام مند در حوزه تخصصی نیاز دارند. مثال هایی از وظایف محوله در این سطح عبارتند از:

    -         اطمینان از مطابقت وظایف محوله با سلامتی و بهداشت، ایمنی و مقررات مرتبط با آن ها

    -         تهیه جزئیات برآوردهای کمی و هزینه های مواد و نیروی کار موردنیاز برای طرح های معین

    -         همکاری، نظارت، کنترل و برنامه ریزی فعالیت های سایر کارکنان

    -         انجام وظایف فنی با نظارت متخصصان

    مشاغل در این سطح از مهارت به طور کلی به سطح بالایی از سواد و مهارت های ارتباطی بین فردی نیاز دارند. این مهارت ها ممکن است شامل توانایی فهم پیچیدگی مطالب نوشتاری، تهیه گزارش ها براساس واقعیات و برقراری ارتباطات شفاهی در شرایط مختلف باشند.

    دانش و مهارت موردنیاز برای اجرای کارآمد مشاغل در سطح 3، به طور معمول پس از گذراندن دوره های کسب دانش در مؤسسات آموزشی سطح بالا، طی یک دوره یک تا سه ساله به دست می آید. (سطح A 5 ، آیسید 1997) که طی این دوره، پس از اتمام آموزش متوسطه عملی است. در برخی موارد ممکن است تجارب مناسب قابل ملاحظه و آموزش ضمن خدمت طولانی مدت، جایگزین آموزش رسمی شود.

    نمونه هایی از مشاغل طبقه بندی شده در سطح مهارت 3، عبارتند از: مدیر فروشگاه، تکنسین آزمایشگاه پزشکی، منشی حقوقی، نماینده فروش تجاری، پرتونگار تشخیص پزشکی، تکنسین پشتیبانی رایانه و تکنسین پخش و ضبط برنامه های رادیویی و تلویزیونی.

    سطح مهارت 4

    مشاغل در سطح مهارت 4 ، به طور ویژه مستلزم انجام وظایفی است که نیاز به حل مسائل پیچیده، تصمیم گیری و خلاقیت براساس پیشینه قابل ملاحظه ای از دانش نظری (تئوری) و عملی در حوزه های تخصصی نیاز دارند. وظایف محوله به طور ویژه شامل تحلیل و پژوهش برای گسترش دانش بشری در حوزه ای معین، تشخیص  درمان بیماری ها، منتقل کردن دانش به دیگران و طراحی ساختارها، ماشین آلات و فرایندهای ساخت و تولید است.

    مشاغل این سطح مهارت به طور کلی نیاز به آموزش طولانی مدت و در برخی موارد سطح بسیار بالایی از دانش و مهارت های ارتباطی بین فردی نیاز دارند. این مهارت ها به طور معمول شامل توانایی درک پیچیدگی مطالب نوشتاری و برقراری ارتباط با رسانه هایی مانند کتاب، تصویر، عملکرد اجرایی، گزارش و ارائه شفاهی است.

    دانش و مهارت های موردنیاز برای اجرای کارامد مشاغل سطح مهارت 4 ، به طور معمول پس از گذراندن دوره های کسب دانش در مؤسسه های آموزشی سطح بالا و طی یک دوره سه تا شش ساله به دست می آید که به دریافت گواهینامه درجه یک یا بالاتر منتهی می شود (سطح A 5 یا بالاتر، آیسید 1997). در برخی موارد تجارب قابل ملاحظه و آموزش ضمن خدمت می تواند جایگزین آموزش رسمی شود یا علاوه بر آموزش رسمی موردنیاز باشد. در بسیاری موارد برای ورود به این مشاغل، داشتن گواهی رسمی مربوط ضروری است.

    نمونه هایی از مشاغل طبقه بندی شده در سطح مهارت 4، عبارتند از: مدیر فروش و بازاریابی، مهندس عمران، معلم مدارس اموزش متوسطه، پزشک عمومی، موسیقی دان، پرستار، تحلیل گر سیستم رایانه ای.

    استفاده از رده های آیسید به تعریف چهار سطح مهارت کمک می کند. این سطوح بیانگر آن نیستند که مهارت های لازم برای انجام وظایف و تکالیف یک کار، تنها می تواند از طریق آموزش رسمی کسب شود. این مهارت ها ممکن است از طریق تجربه و آموزش غیررسمی نیز کسب شوند. علاوه بر این، تاکید می شود که تمرکز اصلی ایسکو 2008 روی مهارت های کسب شده برای انجام وظایف و تکالیف یک شغل است و روی این موضوع که فرد استخدام شده برای شغل معینی دارای مهارت بیشتر و یا کمتر از فرد دیگری در همان شغل است، معطوف نیست.

    بنابراین تحصیلات و آموزش رسمی تنها مولفه های اندازه گیری سطح مهارت اند و باید مدنظر قرار گیرند. مهم ترین عامل تعیین کننده سطح مهارت، ماهیت و ویژگی های وظایف محوله در شغل ویژه ای مرتبط با وظایف مختص برای هر سطح مهارت است. با وجود این، باید یادآوری شود که سطح مهارت های عمومی (مهارت هایی که به گروه شغلی خاصی مختص نیستند و برای انجام بسیاری مشاغل مورد نیازند) می تواند به طور قابل ملاحظه ای برحسب ماهیت و ویژگی های کار، بین مشاغل مختلف، متفاوت باشد. برای مثال، نمایندگان بیمه که با سطح مهارت 3 طبقه بندی می شوند، ممکن است به سطح بالاتری از مهارت های ارتباط بین فردی نسبت به سازندگان نرم افزار با سطح مهارت 4 نیاز داشه باشند، این اختلاف به طور عمده براساس تفاوت در ماهیت و ویژگی های اجرایی کار است.

    از آنجا که ذات طبقه بندی براساس کار و نه اشخاصی است که آن کار را انجام می دهند، مناسب نیست که مهارت ها یا قابلیت های فردی را برای طبقه بندی کار در نظر بگیریم. همچنین، لازم نیست فردی را که قابلیت های ویژه ای در سطوح معینی از کارش دارد، در سطح مهارت به خصوصی طبقه بندی کرد. بنابراین، برای مثال شخصی که در کاری که نیاز به اجرای وظایف ایسکو 2008 آجرچینی ساختمان دارد، استخدام می شود، باید در گروه واحد 7112 آجرچین ها و کارکنان مشاغل مرتبط قرار گیرد، چه آن فرد گواهینامه رسمی به عنوان بنای آجرجین داشته باشد، چه بنای آجرچین خوبی باشد، چه بنای آجرچین بدی باشد، چه بنای آجرچین معمولی باشد، در هر صورت در این گروه واحد طبقه بندی می شود. به طور مشابه شخصی که برای کاری استخدام می شود که به انجام وظایفی در زمینه دام پزشکی نیاز دارد، باید در گروه واحد 2250 دام پزشکان قرار می گیرد، چه آن شخص دارای گواهینامه رسمی به عنوان دام پزشک باشد و چه نباشد و چه در زمینه دام پزشکی کارآمد باشد، چه نباشد، در هر صورت در این گروه واحد طبقه بندی می شود.

    در نهایت باید یادآوری کرد، مفهوم سطح مهارت با در نظر گرفتن سطحی از مهارت موردنیاز به منظور اجرای کارآمد وظایف موردنیاز برای انجام کار در گروه شغلی مشخصی به کار می رود. بنابراین، برخی افراد در برخی مشاغل که با سطح مهارتی ویژه ای طبقه بندی می شوند، ممکن است از سطوح مهارت بالاتر یا پایین تری نسبت به آن شغل برخوردار باشند. همچنین ممکن است سطح مهارت موردنیاز برای انجام کارهای مهم و ویژه در شغل به خصوصی، بالاتر از سطح مهارت موردنیاز آن شغل در حالت کلی باشد.

    ساختار طبقه بندی و ترتیب کدها

    ایسکو 2008 طوری طراحی شده است که مشاغل در یکی از 436 گروه واحد، با تفصیلی ترین سطح، طبقه بندی شده اند. مقصود این بوده است که تمام مشاغل موجود در دنیا را بتوان به یکی (و فقط یکی) از گروه های واحد اختصاص داد. به طور کلی، هر گروه واحد از چندین «شغل» تشکیل شده است که برحسب سطح مهارت و تخصص موردنیاز مهارت، درجه بالایی از مشابهت را دارا هستند. گروه های واحد بعد از گروه های فرعی و گروه های فرعی بعد از زیر گروه های اصلی و زیر گروه های اصلی بعد از گروه های اصلی براساس مفهوم سطح مهارت و کاربردهای گسترده تری از مفهوم سطح تخصص موردنیاز مهارت، قرار گرفته اند.

    همه به جز دو گروه اصلی ایسکو 2008 شامل مشاغلی تنها با یکی از چهار سطح مهارت ایسکو هستند. تمام 43 زیر گروه اصلی شامل مشاغلی در تنها یک سطح مهارت هستند. این امر به این معناست که داده ها براساس زیر گروه اصلی، گروه فرعی و گروه واحد طبقه بندی ایسکو 2008 در صورت نیاز می توانند تنها براساس سطح مهارت گردآوری شوند این موضوع با ساخت سه زیر گروه اصلی در گروه اصلی 0 ، مشاغل نیروهای مسلح، برای افسران کادر نیروهای مسلح، برای افسران کادر نیروهای مسلح و درجه داران و «سایر رده ها» و مرتب کردن مشاغل در گروه اصلی 1، مدیران، صورت گرفته است؛ به طوری که تام مشاغل نه در سطح مهارت 4، بلکه در زیر گروه فرعی مجزایی در سطح مهارت 3، قرار گرفته اند. طبقه بندی مزبور با طبقه بندی ایسکو 1988 در مشاغل گروه اصلی 1، قانون گذاران مقامات ارشد و مدیران و گروه اصلی 0 ، نیروهای مسلح که سطح مهارتی به آن ها اختصاص نیافته، متفاوت است.

    با نگاه به ساختار سلسله مراتبی ایسکو 2008 از بالا به پائین در می یابیم که هر یک از دو گروه اصلی از دو یا چند زیر گروه اصلی تشکیل شده و هر زیر گروه اصلی نیز شامل یک یا چند گروه فرعی است. هر یک از 130 گروه فرعی از یک یا چند گروه واحد تشکیل شده است. هر گروه اصلی با یک کد یک رقمی نشان داده شده است. هر زیر گروه اصلی با یک کد دو رقمی نشان داده شده که متشکل از کد گروه اصلی همراه با یک رقم دیگر است. به همین ترتیب گروه های فرعی، متشکل از کدهای سه رقمی و گروه های واحد، متشکل از کدهای چهار رقمی هستند که در هر حالت کدهای سطح بالاتر از یک رقم اضافه تر تشکیل می شوند.

    سایر قاعده های کدگذاری دیگر که در ایسکو 1988 استفاده شد، در ایسکو 2008 نیز مورد استفاده قرار گرفت. به ویژه در جایی که گروه فرعی شامل تنها یک گروه واحد بود، آخرین رقم در کد مربوط برای گروه واحد «صفر»، منظور شد. در مواردی که گروه واحد، گروه مازادی بود که دارای عنوان یکسانی با عنوان گروه فرعی بود، عنوان «طبقه بندی نشده در جای دیگر» به آن اختصاص داده شد و رقم انتهایی کد مختص به آن، 9 منظور شد.

    ذکر این نکته مهم است که در حالی که برخی رده های ایسکو 1988 تغییر نکرده اند، اما کد رده به خصوصی ممکن است به دلیل تغییرات ساختاری مربوط به آن تغییر کرده یا تغییر نکرده باشد. به طور مشابه، کدهای یکسان ممکن است به رده های کاملاً مختلفی در ایسکو 1988 و ایسکو 2008 اشاره کند. بنابراین، تمام قواعد و تطبیق های داده ها بین دو نسخه طبقه بندی با رجوع به جدول های تطبیقی تهیه شده، امکان پذیر است.

    استاندارد طبقه بندی بین المللی فعالیت های اقتصادی (آیسیک)

    نگاه اجمالی

    استاندارد طبقه بندی بین المللی تمامی فعالیت های اقتصادی از ساختاری منسجم و یکدست برای طبقه بندی فعالیت های اقتصادی تشکل شده است که بر پایه مجموعه ای از مفهوم ها، تعریف ها، اصول و قواعد طبقه بندی مورد توافق بین المللی استوار است. این طبقه بندی چارچوبی فراگیر فراهم می سازد که داده های اقتصادی را می توان درون آن گردآوری  و گزارش کرد که برای هدف های تحلیل، تصمیم گیری و سیاست گذاری اقتصادی طراحی شده اند. ساختار طبقه بندی، قالب استانداردی ارائه می کند تا اطلاعات مفصل درباره وضعیت یک اقتصاد، با توجه به اصول و آگاهی های اقتصادی، سازمان داده شوند.

    از طبقه بندی در عمل برای فراهم کردن جریان مداوم اطلاعاتی استفاده می شود که برای پایش، تحلیل و ارزشیابی کارکرد یک اقتصاد در گذر زمان ضروری است. افزون بر کارایی اصلی آیسیک در آمار و تحلیل های اقتصادی پیروی آن، از آیسیک در جایی که اطلاعات باید به منظور انجام فعالیت های اقتصادی که به دقت تعریف شده اند فراهم شود، بهره گرفته می شود. آیسیک به طور روزافزون برای هدف های اداری، همچون گردآوری مالیات، صدور پروانه کسب و کار و غیره، مورد استفاده قرار می گیرد.

    بازنگری چهارم آیسیک مربوط بودن طبقه بندی را با بازتاب بهتر ساختار کنونی اقتصاد جهان، شناسایی فعالیت های جدیدی که در 20 سال گذشته پدید آمده اند و آسان کردن مقایسه های بین المللی با افزایش مقایسه پذیری با طبقه بندی های محلی موجود، افزایش می دهد.

    ویژگی های اصلی طبقه بندی

    دامنه آیسیک به طور کلی دربرگیرنده فعالیت های تولیدی، یعنی فعالیت های اقتصادی در محدوده تولید سیستم حساب های ملی (SNA) است. البته چند مورد استثنا افزوده شده اند تا امکان طبقه بندی فعالیت هایی فراهم شود که فراتر از محدوده تولیدند، ولی برای سایر انواع گوناگون آمار اهمیت دارند.

    این فعالیت های اقتصادی به ساختاری سلسله مراتبی دارای چهار سطح از رسته های متعاقباً ناسازگار تقسیم شده اند که گردآوری، ارائه و تحلیل داده ها را در سطح تفصیلی اقتصاد به شکل استاندارد و قابل مقایسه بین المللی، آسان می سازد. رسته های بالاترین سطح، بخش نامیده می شوند که رسته هایی هستند که با حروف الفبا کدگذاری شده اند تا تحلیل اقتصادی را ساده کنند. بخش ها تمام طیف فعالیت های تولیدی را به گروه بندی های گسترده ای همچون «کشاورزی، جنگل داری و ماهی گیری» (بخش A) «تولیدات صنعتی» (بخش C) و «اطلاعات و ارتباطات» (بخش J) تقسیم می کنند. طبقه بندی سپس به رسته هایی به ترتیب جزئی تر سازمان یافته است که با عددها کدگذاری شده اند: قسمت ها دو رقمی، گروه ها سه رقمی و در جزئی ترین سطح، طبقه ها چهار رقمی هستند.

    از این طبقه بندی کردن واحدهای آماری، همچون کارگاه ها یا بنگاه های اقتصادی، برحسب فعالیت اقتصادی که به طور عمده به آن می پردازند، استفاده می شود. هدر هر سطح از آیسیک چنان که در زیر آمده است، هر واحد آماری تنها به یک کد آیسیک نسبت داده می شود. مجموعه ای از واحدهای آماری که در یک رسته آیسیک طبقه بندی می شوند، پس از آن غالباً به نام یک فعالیت خوانده می شوند، مانند «فعالیت مبلمان» که به همه واحدهایی گفته می شود که در قسمت 31 از آیسیک (تولید مبلمان) طبقه بندی شده اند، یا «فعالیت ساخت و ساز» که به همه واحدهایی گفته می شود که در بخش F از آیسیک (ساخت و ساز) طبقه بندی شده اند. این رسته بندی یا تقسیم بندی استاندارد شده مجموعه ای کامل از واحدهای تولیدی یک اقتصاد، آیسیک را به ابزاری مهم برای آمارهای اقتصادی – اجتماعی تبدیل می کنند که باید در مطابقت با سیستم تولیدی اقتصاد تنظیم شوند.

    استاندارد طبقه بندی بین المللی وضع شغلی (آی سی اس ای)

    طبقه بندی آی سی اس ای به وضعیت فرد در محل کار طی زمان توجه دارد. وضعیت فرد در محل کار براساس نوع جایگاه فرد در برابر دیگر افراد یا سازمان مشخص می شود. جایگاه فرد با توجه به نوع ریسک اقتصادی، میزان پایداری فرد در شغل و نوع حاکمیت فرد بر بنگاه یا دیگر کارکنان تعریف می شود. آی سی اس ای 1993 کارکنان را با استناد به ویژگی ارتباطات بالفعل و بالقوه آنان با شغل طبقه بندی می کند.

    سطوح وضع شغلی بومی شده ایران به صورت زیر است:

    1 – کارفرما

    2 – کارکن مستقل

    3 – مزد و حقوق بگیر بخش عمومی

    4 – مزد و حقوق بگیر بخش خصوص

    5 – مزد و حقوق بگیر بخش تعاونی

    6 – کارکن فامیلی بدون مزد

    طبقه بندی برمبنای محصول (سی پی سی)

    از ابتدای دهه 1970 با محوریت «کمیسیون آمار» سازمان ملل متحد و همکاری برخی دیگر از سازمان های بین المللی مانند اداره آمار جوامع اروپایی، تلاشی با هدف دستیابی به سیستمی هماهنگ با آیسیک در طبقه بندی کالا و خدمات، آغاز شد. در نتیجه این تلاش، نسخه 1 این استاندارد در سال 1998 و نسخه 1/1 آن در سال 2002 منتشر شد. هدف از سی پی سی ایجاد چارچوبی برای مقایسه آمار کالاها و خدمات در سطح بین المللی است. همچنین این سیستم برای سازگار ساختن این آمارها با استانداردهای بین المللی نقش یک راهنما را برعهده دارد. سیستم سی پی سی در اصل برای افزایش هماهنگی میان حوزه های مختلف اقتصادی و آمارهای مرتبط و نیز برای تقویت نقش حساب های ملی به عنوان ابزاری برای هماهنگ ساختن آمارهای اقتصادی توسعه یافته است.

    کشورها و سازمان هایی که نیازمند یک استاندارد طبقه بندی مبتنی بر محصول هستند تا از آن به عنوان ابزاری برای جمع آوری و طبقه بندی تمامی انواع آمارهایی که مستلزم جزئیات محصول است بهره بگیرند، می توانند از این سیستم استفاده کنند. آمارهای مورد بحث می توانند تولید، مصرف کالای واسطه و نهایی، تشکیل سرمایه و تجارت خارجی را تحت پوشش قرار دهند. چنین آمارهایی ممکن است به جریان های کالا، سهام یا ترازنامه اشاره داشته باشند  یا در جداول داده – ستاده – تراز پرداخت ها یا دیگر گزارش های تحلیلی تدوین شوند.

    هر نوع کالا یا خدمتی که در سی پی سی شناسایی شود، به گونه ای توصیف می شود که به طور طبیعی فقط با یکی از فعالی های آیسیک تولید شود. همچنین، اگرچه تفاوت قائل شدن میان کالا و خدمت از دید تئوریک مورد توجه است و حتی در تهیه و تحلیل برخی از آمارهای اقتصادی موردنیاز است، ولی در سی پی سی به تفکیک این دو نیازی نیست. سیستم سی پی سی برای هر محصولی که در سطح ملی و بین المللی داد و ستد شده یا به صورت موجودی نگهداری می شود، طبقه بندی دارد.

    ساختار سی پی سی

    سیستم کدگذاری در سی پی سی سلسله مراتبی و کاملاً رقمی است. این طبقه بندی شامل موارد زیر است:

    بخش: با رقم نخست مشخص می شود.

    قسمت: با رقم اول و دوم مشخص می شود.

    گروه: با سه رقم نخست مشخص می شود.

    کلاس: با چهار رقم نخست مشخص می شود.

    زیر کلاس: با تمام پنج رقم مشخص می شود.

    کد هر بخش از صفر تا 9 است و هر بخش به 9 قسمت تقسیم می شود. در رقم سوم کد، هر قسمت هم به 9 گروه تقسیم می شود که هر گروه به 9 کلاس و در انتها هر کلاس به 9 زیر کلاس تقسیم می شود.

    به طور کلی در سی پی سی، 9 بخش، 70 قسمت، 305 گروه، 1167 کلاس و 2092 زیرکلاس وجود دارد. ارقام کد سی پی سی دارای 5 رقم است که هیچ جداکننده ای بین آن ها نیست تا با کد دیگری در سازمان ملل متحد به نام استاندارد بین المللی طبقه بندی تجارت، که آن هم پنج رقمی است اما یک نقطه در سمت راست رقم سوم دارد، اشتباه نشود.

    این ساختار طبقه بندی در سی پی سی باعث می شود تا بتوان سطوح متفاوتی از جزئیات را در این طبقه بندی برای اهداف گوناگون آماری به کار گرفت.

    برای مثال، برای حسابداری ملی، سطح جزئیات مورد نیاز با سطح آماری صنایع متفاوت است. همچنین، داده های تولید به دست آمده از بنگاه ها معمولاً با جزئیات بسیار بیشتری از داده های تشکیل سرمایه طبقه بندی می شوند.

    ایران کد

    ایران کد یا نظام طبقه بندی ملی کالا و خدمات ایران، نظامی است که اطلاعات پایه زنجیره تامین در حوزه کالاها و خدمات را تحت کنترل درآورده و به عناصر مختلف عرضه می کند. در این نظام، با استفاده از رویه ها و استانداردها و به ویژه ابزار خبره طبقه بندی و کدگذاری کالاها و خدمات، زبان مشترک و مفاهیم همسانی در سطح ملی ایجاد شده است و کلیه اطلاعات اعتباری کالاها و خدمات از قبیل مراجع عرضه کننده، مشخصات فنی، استانداردهای ملی و بین المللی و ... ثبت، ذخیره، سامان دهی و منتشر می شود.

    تاریخچه

    «ایران کد: در ابتدا با توسهه « سماپل» (سیستم مدیریت اطلاعات پایه لجستیک) که بیش از یک دهه توسط لجستیک «سپاه پاسداران انقلاب اسلامی» به منظر سامان دهی اقلام و مدیریت موجودی های سپاه در آمادگاه ها و مراکز تابعه پیاده سازی شده بود، فعالیت خود را از سال 1385 در زمینه طبقه بندی کالاهای موجود در چرخه کالای کشور آغاز کرد. با توجه به گستردگی اقلام موجود در سطح ملی و نیازهای مدیریتی متفاوت در این حوزه، با استفاده از نظام های طبقه بندی خاص که در صنایع مختلف به کار گرفته می شود، نظام فعلی ملی طبقه بندی و کدگذاری کالا و خدمات کشور شکل داده شد. ایران کد نظامی تجربی و مبتنی بر اصول علمی طبقه بندی و توصیف کالاها با هدف اصلی شناسایی کالاها و خدمات کشور در راستای پاسخ گویی به نیازهای ملی است.

    اهداف

    -         ایجاد زبان مشترک و سازده کردن و سرعت دادن و ایجاد اطمینان در تبادل اطلاعات و دسترسی به آن

    -         فراهم آوردن آمار واطلاعاتی که پیش نیاز فعالیت های تصمیم گیری، برنامه ریزی و سیاست گذاری هستند.

    -         ایجاد سیستم های اطلاع رسانی هماهنگ در سطح ملی مانند شبکه اطلاع رسانی بازرگانی کشور

    -         جلوگیری از دوباره کاری در طراحی سیستم های طبقه بندی و اطلاعاتی از مرحله صفر، برای سازمان ها و موسساتی که در آینده تشکیل می شوند.

    -         انتقال سریع و دقیق اطلاعات مربوط به مراکز تهیه، تولید، فروش و بازار کالاها.

    -         جلوگیری از اتلاف منابع مالی و  انسانی که در اثر اشتغال در کارهای یکسان و موازی به وجود می آید.

    کد ملی کالا

    ایران کد به کمک کد ملی کالا و خدمات، وسیله ای برای شناسایی و ارتباط بین بنگاه ها در تسهیل فرایندهای زنجیره تامین کالاها و خدمات کشور فراهم می کند. شناسایی محصول و خدمات در فرایندهای کسب و کار از نیازهای اساسی به شمار می آید. بسته به نیاز، در هر مرحله از فرایندهای کسب و کار، به کالاهای در حال مبادله یا مبادله شده اشاره می شود و بسیاری تصمیمات براساس شناخت حاصل شده از کالا اتخاذ می گردد.

    اسناد تحولی در آموزش های فنی و حرفه ای

    اشاره

    با توجه به تغییرات سریع فناوری و پیامدهای اجتماعی و اقتصادی آن، پیچیدگی های دنیای کار به همراه ظهور چالش ها و مفاهیمی از قبیل توسعه پایدار، آموزش مادام العمر، آموزش برای همه، و کار شایسته جهانی سازی و رسیدن به شاخص ها و استانداردهای توسعه، به ویژه سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 ضرورت دارد افراد کشور در هر بخش از زندگی اجتماعی و حرفه ای خود به طور مستمر  دانش، مهارت و نگرش خود را توسعه دهند تا در جامعه دانش محور، زندگی و کار هدفمندی داشته باشند. آموزش و مهارت آموزی سبب پیشرفت فردی، افزایش بهره وری و تسهیل مشارکت در زندگی اجتماعی و اقتصادی می شود. به طور کلی آموزش و مهارت آموزی سبب افزایش درآمد  کاهش فقر می شود. محصول این آموزش ها، دانش و مهارت، موتورهای رشد اقتصادی و توسعه اجتماعی هستند و سرمایه گذاری در این آموزش، سرمایه گذاری برای آینده تلقی می شود.

    در متن سیاست های کلی نظام که براساس تعریف مجمع تشخیص مصلحت نظام «مجموعه ای هماهنگ از جهت گیری ها و راهبردهای کلان نظام برای تحقق آرمان ها و اهداف قانون اساسی در دوره زمانی مشخص می باشند.» بخصوص در سال های اخیر به موضوع اقتصادی کشور توجه ویژه ای شده است. از آنجایی که آموزش های فنی  حرفه ای به عنوان مولد اشتغال نقش مؤثری در توسعه پایدار کشورها دارد و گزارشات جهانی نشان می دهد با افزایش میزان ثبت نام در هنرستان های فنی و حرفه ای نرخ سرانه تولید ناخالص داخلی کشورها افزایش می یابد، از این رو سیاست های کلی نظام ابلاغی مقام معظم رهبری (مدظلله العالی) به عنوان یکی از اسناد بالادستی در کنار قانون اساسی، سند چشم انداز، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران و نقشه جامع علمی کشور خاستگاه طراحی و تدوین برنامه های درسی آموزش های فنی و حرفه ای می باشد و تحلیل سیاست های کلی نظام از منظر تربیت و آموزش نیروی انسانی و کار، اشتغال، کارآفرینی، بازار کار، مهارت، پیشرفت حرفه ای خاص آموزش های فنی و حرفه ای، کاهش فقر و کاربرد فناوری برای هدف گذاری، جهت دهی و تعیین الگو و تنظیم برنامه ها امری ضروری است.

    در تعدادی از سیاست ها بر اهمیت جایگاه و نقش آموزش و پرورش درخصصو آموزش های فنی و حرفه ای به صورت مستقیم تاکید شده است و در دیگر سیاست های مرتبط به اصول و ماموریت های آموزش فنی و حرفه ای، کلیه ارکان نظام برای تحقق و دستیابی به اهداف ترسیم شده موظف شده اند.

    قابل ذکر است در برنامه های درسی فنی و حرفه ای  و کار دانش علاوه بر اصول دین محوری، تقویت هویت ملی، اعتبار نقش یادگیرنده، اعتبار نقش مرجعیت معلم، اعتبار نقش یادگیرنده، اعتبار نقش مرجعیت معلم، اعتبار نقش پایه ای خانواده، جامعیت، توجه به تفاوت های فردی، تعادل، یادگیری مادام العمر، جلب مشارکت و تعامل، یکپارچگی و فراگیری، اصول تنوع بخشی آموزش ها، انعطاف پذیری، آموزش براساس نیاز بازار کار، اخلاق حرفه ای، توسعه پایدار و کاهش فقر و تولید ثروت، شکل گیری تدریجی هویت حرفه ای مورد توجه قرار می گیرد.

    به عنوان نمونه در سیاست های کلی اشتغال، ابلاغی 1390 نقش آموزش و پرورش به عنوان یکی از نظام های آموزشی در آموزش نیروی انسانی متخصص، ماهر و کارآمد متناسب با نیازهای بازار کار (فعلی و آتی) و ارتقاء توان کارآفرینی و توام کردن آموزش و مهارت و جلب همکاری بنگاه های اقتصادی جهت استفاده از ظرفیت آن ها مشخص شده است و در سیاست های کلی تحول در آموزش و پرورش ابلاغی 1391، تقویت آموزش های فنی و حرفه ای مورد تاکید قرار گیرفته است.

    مبانی نظری سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

    این منشور که به عنوان بنیان نظری تحول بنیادین به تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده است. مبانی تمام سیاست گذاری ها، برنامه ریزی ها و تولید اسناد تحولی در نظام تعلیم و تربیت جمهوری اسلامی ایران می باشد. بخش هایی از این سند که ارتباط بیشتری با مولفه ها و شاخص های آموزش های فنی و حرفه ای عبارتند از:

    ویژگی مرحله چهارم تربیت (شامل سال های ده، یازده، دوازده دوره متوسطه نظام فعلی)

    - وجود هماهنگی و هم سویی میان برنامه ها و فعالیت های عوامل سهیم و موثر در جریان تربیت، اعم از تربیت رسمی و غیررسمی، تخصصی و عمومی برای مشارکت سازنده متربی در فعالیت های اجتماعی و اقتصادی جامعه (ویژگی تربیت در این دوره هم اندیشی، مشارکت و ملازمت است که باید مبنای فعالیت های خودجوش و برانگیختگی درونی متربی قرار گیرد).

    - ایجاد شرایط لازم برای کسب تجربیاتی که به فرد در تجزیه و تحلیل موقعیت، موضع گیری شایسته نسبت به فرا موقعیت، و انتخاب راه های مناسب برای اصلاح مداوم موقعیت به گونه ای کمک کند که به سبک زندگی شخصی مبتنی بر نظام معیار اسلامی دست یابد.

    - تدارک شرایطی که امکان برقراری رابطه و پیوستگی عمیق و ژرف میان ابعاد وجودی (جسمانی، عقلانی، عاطفی، اجتماعی و معنوی) و شکل گیری، یکپارچه سازی، تکوین و تعالی هویت ویژه فرد را فراهم کند.

    - ایجاد فرصت های تربیتی متنوع برای رویارویی متربیان با مسائل پیچیده در ابعاد گوناگون زندگی فردی و اجتماعی و کسب تجربیات واقعی در به کارگیری توانایی های ذهنی، قدرت تخیل و ابتکار در یافتن راه حل هایی مناسب برای مشارکت سازنده در جامعه صالح.

    = زمینه سازی برای انتخاب های متنوع بین عناصر سه گانه برنامه درسی به منظور وحدت بخشی میان نقش های وجودی و اجتماعی متربیان هم سو با نیازهای حال و آینده جامعه.

    - با توجه به اهمیت رکن خانواده در نظام اجتماعی، تدارک دیدن برنامه ها و فرصت های تربیتی به گونه ای که ضمن توجه به تفاوت های خلقی و خلقی متربیان، مهارت های ورود به زندگی مستقل، زندگی خانوادگی، تربیت فرزند و زندگی حرفه ای را در آنان به وجود آورد.

    - با مشارکت عوامل سهیم و مؤثر در جریان تربیت، در پایان دوره تربیت رسمی و عمومی، برحسب علاقه ها و توانایی ها و تجربیات کسب شده متربیان در طول تربیت رسمی و عمومی، دوره یک تا دو ساله ای برای تکمیل فرایند به کارگیری آموخته های کسب شده در فرصت های واقعی زندگی سازمان دهی خواهد شد. این دوره متناسب با جهت گیری اختیاری آنان برای ورود به زندگی خانوادگی، زندگی حرفه ای یا ادامه تحصیل و کسب تخصص خواهد بود.

    ساخت های تعلیم  تربیت

    ساحت تربیت اقتصادی و حرفه ای

    الف) حدود و قلمرو

    ساحت تربیت اقتصادی و حرفه ای بخشی از جریان تربیت رسمی و عمومی است که ناظر به یکی از ابعاد مهم زندگی آدمی، یعنی بعد اقتصادی و معیشتی انسان هاست. این ساحت ناظر به رشد توانایی های متربیان در تدبیر امر معاش و تلاش اقتصادی و حرفه ای است (اموری نظیر درک و فهم مسائل اقتصادی، درک و مهارت حرفه ای، التزام به اخلاق حرفه ای، توان کارآفرینی، پرهیز از بطالت و بی کاری، رعایت بهره وری، تلاش برای حفظ و توسعه ثروت، اهتمام به بسط عدالت اقتصادی، مراعات قوانین کسب و کار و احکام معاملات، و التزام به اخلاق و ارزش ها در روابط اقتصادی).

    ب) رویکرد

    - مهم ترین جهت گیری ساحت تربیت اقتصادی و حرفه ای «جهت گیری کل نگر و تلفیقی» است که برخی مشخصه های آن عبارتند از:

    توسعه متوازن و متعادل ابعاد و سیاحت های وجودی فرد در راستای تحقق حیات طیبه در ابعاد فردی و اجتماعی.

    - درونی سازی ارزش های اصیل دینی و اخلاقی در زمینه اقتصادی و حرفه ای، مانند ارزش کار و تلاش، کسب حلال، انصاف و عدالت، تعاون، وفای به عهد، پرهیز از اسراف و تبذیر،گرایش به ایجاد و توسعه شایستگی های متربیان برای یادگیری مادام العمر.

    - توجه به شکل گیری و توسعه الگوی مصرف مبتنی بر نظام معیار اسلامی

    - رفع موانع بین مراحل تربیت رسمی و عمومی و ساحت های تربیت و بین نظام تربیت رسمی و عمومی و نیازهای جامعه و بین مدرسه و جامعه از طریق:

    - تلفیق مناسب تربیت اقتصادی و حرفه ای با تربیت رسمی و عمومی در همه مراحل تربیت رسمی و عمومی

    - به حساب آوردن نیازهای فردی، تحول مشاغل و حرفه ها در جامعه

    توجه به تجربه کاری (که بخشی از فرایند یادگیری است).

    - ایجاد شایستگی یادگیری مادام العمر، به گونه ای که به متربیان اجازه دهد، به شناخت و اصلاح مستمر موقعیت اقتصادی خود در جامعه بپردازند و شایستگی های حرفه ای عام خود را به طور مداوم توسعه دهند.

    در نتیجه، به جای رویکردهای دانش محور یا مهارت مدار خشک و محصور شده در یک دوره زمانی مشخص، به رویکردی کل گرا و تلفیقی ز تربیت در ساحت تربیت اقتصادی و حرفه ای نیاز خواهد بود که نتیجه آن توسعه و تعالی تمامی ظرفیت های وجوی متربیان در راستای اصلاح و بهبود مستمر موقعیت خود و دیگران در همه ساحت ها، به ویژه تربیت اقتصادی و حرفه ای است و بی تردید یکیاز زمینه های تحقق حیات طیبه در ابعاد فردی و اجتماعی به شمار می آید.

    ج) اصول

    - انعطاف پذیری (هم در ساختار نظام تربیت رسمی و عمومی، از طریق هماهنگی ساختار نظام تربیت رسمی و عمومی با ساختار اقتصادی کشور، و هم در برنامه درسی از طریق هماهنگی آن با ایجاد شایستگی های جدید در متربیان  به روز رسانی مستمر آن)

    - تاکید بر تبیت مستمر و مداوم (تربیتی که متربیان شایستگی های لازم را با خودآموزی مستمر و به روز رسانی توانمندی های خود به دست آورند)

    - توجه به کارآفرینی (برنامه های درسی باید تا حد امکان بتواند متربیان را کارآفرین و توانمند تربیت کند، به نحوی که راه های آشنایی و پاسخ گویی به نیازهای متنوع جامعه و بازار کار را فرا گیرند و بتوانند برای خود و دیگران کار تولید کنند)؛

    - توجه به تفاوت های فردی و تنوع علاقه ها و استعدادهای متربیان در تولید برنامه های درسی و روش های تدریس؛

    - توجه به کسب شایستگی های عام، پیش نیاز رشد حرفه ای و  اقتصادی؛

    - تاکید بر کسب شایستگی های اخلاقی در بهره گیری از طبیعت در چارچوب نظام معیار اسلامی؛

    - کسب شایستگی های مناسب در متربیان به منظور حل مسائل فردی و گروهی آن ها، در ارتباط با خانواده جامعه و محیط کار.

    - استفاده مطلوب از فناوری اطلاعات و ارتباطات در تربیت اقتصادی و حرفه ای

    ساحت تربیت علمی و فناوری

    الف) حدود و قلمرو

    ساحت تربیت علمی و فناوری بخشی از جریان تربیت رسمی و عمومی است که ناظر برکسب شایستگی هایی (صفات و توانمندی ها و مهارت هایی) است که متربیان را در شناخت، بهره گیری و توسعه نتایج تجارب متراکم بشری در عرصه علم و فناوری یاری می کند تا براساس آن متربیان قادر شوند، با عنایت به تغییرات و تحولات آینده، نسبت به جهان هستی (نگاه آیه ای به هستی) و استفاده و تصرف مسئولانه در طبیعت (نگاه ابزاری)، بینشی ارزش مدار کسب کنند.

    ترکیب نگاه آیه ای و ابزاری به تصرف و بهره گیری مسئولانه از طبیعت منجر خواهد شد، که می تواند به راهبردی اساسی در نگاه انسان به طبیعت و حفظ و مراقبت از آن بینجامد.

    لذا این ساحت از تربیت ناظر بر رشد توانمندی افراد جامعه در راستای فهم و درک دانش های پایه و عمومی، کسب مهارت دانش افزایی، به کارگیری شیوه تفکر علمی و منطقی، توان تفکر انتقادی، آمادگی برای بروز خلاقیت و نوآوری، و نیز ناظر بر کسب دانش، بینش و تفکر فناورانه برای بهبود کیفیت زندگی است.

    ب) رویکرد

    مهم ترین جهت گیری ساحت تربیت علمی و فناوری، جهت گیری کل نگر و تلفیقی در چارچوب نظام معیار اسلامی است که برخی از مشخصه های آن عبارتند از:

    -         تلفیق نظر و عمل یا توجه هم زمان به تربیت نظری و عملی که در معنای وسیع تر، ناظر بر تلفیق علم و فناوری است.

    -         تلفیق نگاه آیه ای به طبیعت و نگرش ابزاری  شناخت آن با هم (یعنی ضمن شناخت طبیعت به مفهوم آیه ای از آیات جمال و جلال الهی، تلاش می شود به صورت روشمند و اخلاقی از آن بهره گرفته شود.)

    -         تاکید بر هماهنگی علم و دین

    -         توجه متعادل و متوازن به رویکردهای پژوهش کمی و کیفی

    -         ملاحظه در هم تنیدگی مرزهای علوم و رشته های علمی که طی آن تلاش می شود، متربیان دیدگاه و نگرشی جامع نسبت به جهان هستی بیابند.

    -         توجه به ارزشمنداری محتوا که این موضوع عمدتاً ناظر بر چرایی آموخته هاست، نه صرفاً چیستی آن ها. از این رو، شایستگی های کسب شده (یادگیری ها) باید مفید و سودمند باشند؛ یعنی در راستای غایت و هدف تربیت و همچنین متناسب با نیازها و مرتبط با زندگی یادگیرنده باشند و به آن ها کمک کنند تا مستمراً به شناخت و عمل برای اصلاح و بهبود موقعیت خود و دیگران بپردازند.

    -         تلفیق مهارت ها، دانش ها و نگرش های علمی به ویژه تلفیق بین مهارت های فرایندی، در تربیت علمی و فناوری، و به کارگیری مهارت های مربوط به سواد اطلاعاتی و ارتباطی در جریان یادگیری محتوا، به منزله روش و ابزاری برای یاددهی و یادگیری عمیق تر و بهتر.

    ج) اصول

    - توجه به درک متربیان از جهان هستی، از منظر ارتباط با خدا (درک عظمت خلقت و تعظیم خالق)؛

    - توجه به متعادل و متوازن به عرصه های علوم نظری (انسانی ریاضی و تجربی) و کاربردی و حوزه فناوری؛

    - ارتباط محتوای یادگیری با زندگی فردی و اجتماعی حال و آینده متربیان؛

    - ارزشمداری و توسعه ارزش های اخلاقی؛

    - رشد توانمندی های تفکر منطقی، خلاق، نقاد و حل مسئله؛

    - زمینه سازی برای تولید علم از طریق تکوین و تعالی توانمندی ها و مهارت های عملی (کمی و کیفی) متناسب با نیازها و زندگی متربیان

    - توجه به چشم انداز آینده رشد و توسعه علم و فناوری در زندگی بشر

    چرخش های تحولی

    مهم ترین چرخش ها از وضع موجود به وضع مطلوب، تبدیل نهاد فعلی با کارکرد  صرفاً آموزشی به نهادی است که وظیفه و رسالت اصلی ان «بستر سازی برای دستیابی نسل آینده به مرتبه قابل قبولی از آمادگی به منظور تحقق حیات طیبه در تام ابعاد» است، اهم این چرخش ها عبارتند از:

    -         از نهادی آموزشی به نهادی فرهنگی – اجتماعی و مولد سرمایه انسانی؛

    -         از کنترل بیرونی و ایجاد محدودیت، به خویشتن بانی (تقوا)، ارزشمداری عقلانی و مسئولیت پذیری؛

    -         از انحصاری انگاری در تربیت، به مشارکت و مسئولیت پذیری ارکان و عوامل سهیم و مؤثر؛

    -         از یکسان نگری وتولید انبوه، به پذیرش تنوع و تکثر در چارچوب نظام معیار اسلامی؛

    -         از نگاه تجزیه ای و تفکیکی به نگاه یکپارچه نگر و تلفیقی به هویت انسان در تمام ابعاد و ساحت های تربیت؛

    -         از دانش آموز منفعل در کلاس درس به متربی فعال در محیط های تربیتی؛

    -         از روش های خشک، فردی و انعطاف ناپذیر به روش های خلاق، فعال و گروهی؛

    -         از رقابت های فردی و تنش زا به رفاقت های جمعی و تعالی بخش؛

    -         از انباشت اطلاعات و حافظه محوری، به کسب شایستگی ها در تمام ساحت های تربیت؛

    -         از سازگاری با شرایط محیطی، به هویت یابی و مقاومت در برابر شرایط نامساعد و تغییر آن ها.

    از آنجا که زیرنظام های تربیت رسمی و عمومی مسیر اجرایی و عملی تحقق چرخش ها را نشان می دهد، برخی از این چرخش های اساسی در هر یک از زیر نظام ها عبارتند از:

    زیرنظام راهبردی تربیتی و مدیریت

    -         از مدیریت اداری و کنترل به راهبردی تربیتی مبتنی بر نظام معیار اسلامی

    -         از تمرکزگرایی به مشارکت جویی و مسئولیت پذیری مبتنی بر خرد جمعی

    -         از برنامه ریزی های موردی و پراکنده به برنامه ریزی های راهبردی و آینده

    -         از حاکمیت نگاه جزیره ای در حوزه های اجرایی به تاکید بر فرایندها و پیامدها براساس نظام معیار اسلامی

    -         از انتصاب سلیقه ای مدیران براساس ضوابط اداری به شایسته سالاری در مدیریت

    زیرنظام برنامه درسی

    -         از برنامه درسی موضوع محور به برنامه درسی مبتنی بر ساحت های تربیت برای کسب شایستگی ها

    -         از برنامه ریزی درسی کاملاً متمرکز به برنامه ریزی درسی متکی بر مشارکت مؤثر ارکان و عوامل سهیم در تربیت در تمام سطوح

    -         از برنامه درسی تک وجهی به برنامه درسی چند وجهی (ساختار مثلثی)

    -         از برنامه درسی نتیجه محور به برنامه درسی پیامد محور (تحقق شایستگی ها در سطح محصول و سطح برونداد نظام و پیامد آن در سطح جامعه)

    -         از یادگیری موضوعات به فرایند دستیابی به اندیشه ورزی و درک معنا

    -         از جداسازی برنامه های آموزشی و پرورشی به برنامه درسی یکپارچه

    زیرنظام تربیت معلم و تامین منابع انسانی

    -         از معلم به عنوان انتقال دهنده دانش به معلم به عنوان مربی و اسوه تربیتی و سازمان دهنده فرصت های تربیتی متنوع برا ی احیا و ارتقای مراتب حیات طیبه متربیان

    -         از معلم به عنوان مجری تصمیمات برنامه درسی به معلم تصمیم ساز در فرایند برنامه ریزی درسی

    -         از برنامه های صلب و بسته در تربیت مربیان به برنامه هایی منعطف برای دستیابی آنان به هویت حرفه ای منحصر به فرد و توسعه آن مبتنی بر نظام معیار اسلامی

    -         از ارتقای خود به خودی سطح حرفه ای مربیان به ارزیابی عملکرد و صدور درجه مربی گری بر اساس میزان کارآمدی و اثربخشی

    -         از فرهنگ سازمانی بسته (محصور نمودن مربیان در فضای مدرسه) به مشارکت جویی علمی و انتقال تجربیات در سطوح متفاوت (مدرسه، محلی، ملی و بین المللی)

    -         از نگاه به معلم به عنوان کارمند اداری به معلم به عنوان شخصیتی علمی و تربیتی

    زیرنظام تامین و تخصیص منابع مالی

    -         از انحصار در تامین منابع به مشارکت در تامین منابع

    -         از هزینه کرد منابع به مدیریت و سیاست گذاری بهینه منابع و مصارف

    -         از « عرضه مدار» و « نهاده محور» به « ستانده مدار» و « نتیجه محور»

    -         از توزیع یکسان منابع به تنوع منابع و توزیع عادلانه آن

    -         از نگاه به نظام تربیت رسمی و عمومی به مثابه دستگاهی مصرفی به دستگاه سرمایه ای و مولد منابع انسانی

    -         از تغییر در روش نظارت بر هزینه توسط ذی حسابی به حسابرسی پس از خرج

    زیرنظام فضا، تجهیزات و فناوری

    -         از تامین کلاس درس به سامان دهی موقعیت های یادگیری

    -         از انحصار یادگیری در کلاس درس به تنوع بخشی به محیط های تربیتی و یادگیری

    -         از نگاه تفکیکی به فضای فیزیکی مدارس به نگاه فرایندی به تربیت و ساخت مجتمع های تربیتی

    -         از معماری بی هویت و وارداتی به معماری اسلامی – ایرانی

    -         از مدارس بی هویت و فاقد امکانات و فناوری ها به مدارسی با هویت مدرسه صالح و کانون تربیتی محله

    -         از طراحی مدارس توسط مهندسین فنی به طراحی تیمی با لحاظ کردن ابعاد مدرسه صالح

    -         از نگاه ابزاری به فناوری ها به استفاده هوشمندانه از فناوری های نوین متناسب با نظام معیار اسلامی

    زیرنظام پژوهش و ارزشیابی

    -         از نگاه جزئی نگر به نگاه آینده نگر و کل نگرانه برای مواجهه سازنده با چالش های نظام

    -         از تمرکز بر روش های کمی در پژوهش به تنوع و کثرت در روش های پژوهش

    -         از پژوهش های توصیفی، موردی و پراکنده به پژوهش های نظام مند، نوآورانه و تحول آفرین در راستای عملیاتی کردن اهداف و کارکردهای نظام تربیت رسمی و عمومی

    -         از پراکندگی و جدایی مراکز پژوهشی به وحدت و یکپارچگی عملکرد مراکز پژوهشی سهیم و موثر در امر تربیت

    -         از تخصیص فرصت های پژوهشی به مراکز رسمی و پژوهشگران حرفه ای در سطوح کلان به ایجاد فرصت های پژوهشی و جاری و ساری شدن پژوهش در تمامی سطوح

    -         از تصدی گری در امر پژوهش به مدیریت، نظارت و بهره گیری از نتایج پژوهش ها

    -         از رویکرد آکادمیک و نظری در پژوهش های تربیتی و پژوهش برای پژوهش به جهت گیری « عمل مدار» تشخیصی و درمانی، تصمیم ساز و کاربستی.

    در سند تحویل بنیادین آموزش و پرورش

    تدوین سند تحول بنیادین آموزش و پرورش در افق چشم انداز بیست ساله جمهور یاسلامی ایران هم با اسناد بالادستی صورت گرفته است. بندهایی از این سند که ارتباط بیشتری با مولفه ها و شاخص های آموزش های فنی و حرفه ای دارد در اینجا آورده شده است.

    - در بیانیه ارزش ها

    فرایند تعلیم و تربیت در تمام ساحت ها شامل تعلیم و تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی، تعلیم و تربیت اجتماعی و سیاسی، تعلیم و تربیت زیستی و بدنی، تعلیم و تربیت زیباشناختی و هنری، تعلیم و تربیت اقتصادی و حرفه ای، تعلیم و تربیت علمی و فناورانه منطبق بر نظام معیار اسلام (مبانی و ارزش های برگرفته از قرآن کریم، سنت حضرات معصومین (علیهم السلام) و عقل که تعلیم و تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی در آن محوریت دارد.

    روحیه کارآفرینی، کسب شایستگی های عام حرفه ای؛ مهارتی و هنری زمینه ساز کار مولد.

    - در هدف کلان

    تربیت انسانی خلاق و کارآفرین، مقتصد و ماهر، سالم و با نشاط، قانون مدار و نظم پذیر، و آماده ورود به زندگی شایسته فردی، خانوادگی و اجتماعی بر اساس نظام معیار اسلامی

    - در راهبرد کلان

    بهره مندی هوشمندانه از فناوری های نوین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی مبتنی بر نظام معیار اسلامی (هدف های کلان 1، 2، 3، 5 و 7)

    - ذیل هدف عملیاتی

    دارای حداقل یک مهارت مفید برای تامین معاش حلال باشند، به گونه ای که در صورت جدایی از نظام رسمی تعلیم و تربیت در هر مرحله، توانایی تامین زندگی خود و اداره خانواده را داشته باشند.

    - در راهکار 1/6

    گسترش و تنوع دادن به حرفه ها و مهارت های مورد نیاز جامعه و تعلیم متناسب و برنامه ریزی شده آن در همه دوره های تحصیلی و برای همه دانش آموزان.

    - در راهکار 4/5

    اضافه کردن درس مدیریت و سلوک مناسب خانواده به جدول برنامه درسی دوره متوسطه در تمامی رشته ها و برای تمام دانش آموزان

    - در راهکار 5/5

    اختصاص حداقل 10 درصد و حداکثر 20 درصد از برنامه های آموزشی به معرفی حرفه ها، هنرها، جغرافیا، آیین و رسوم، و نیازها و شرایط اقلیمی و جغرافیایی استان ها به ویژه مناطق روستایی و عشایری با رعایت استانداردهای ارتقای کیفیت و تقویت هویت اسلامی – ایرانی دانش آموزان در چارچوب ایجاد کارآمدی و تقویت هویت ملی.

    - در راهکار 6/3

    ایجاد موزه و نمایشگاه علم و فناوری در هر یک از شهرستان ها تا پایان برنامه ششم توسعه کشور به منظور فراهم آوردن زمینه مشاهده و تجربه فزون تر دانش آموزان وعینی تر کردن محتوای آموزشی کتب درسی.

    - در راهکار 6/5

    تنظیم و اجرای برنامه جامع کارآفرینی و مهارت آموزی برای تمام دوره های تحصیلی به ویژه دانش آموزان دوره متوسطه تا پایان برنامه پنجم توسعه در برنامه درسی و آموزشی

    - در راهکار 6/6

    ایجاد شبکه ای از محیط های یادگیری، مانند پژوهش سراها، اردوگاه ها، خانه های فرهنگ، کتابخانه های عمومی، نمایشگاه ها و موزه های تخصصی علوم و فناوری، مراکز کارآفرینی، ورزشگاه ها و سایر مراکز مشابه و برقراری تعامل اثربخش مدارس با این محیط ها، با رعایت اصل غنی سازی محیط مدرسه با همکاری سایر دستگاه ها

    - در راهکار 17/2

    تولید و به کارگیری محتوای الکترونیکی متناسب با نیاز دانش آموزان و مدارس با مشارکت بخش دولتی و غیر دولتی، و کپی کردن محتوای کتاب های درسی براساس برنامه درسی ملی (با تاکید بر استفاده از ظرفیت چند رسانه ای) تا پایان برنامه پنجم توسعه کشور.

    - در راهکار 17/4

    گسترش بهره برداری از ظرفیت آموزش های غیرحضوری و مجازی در برنامه های آموزشی و تربیتی ویژه معلمان، دانش آموزان و خانواده های ایرانی در خارج از کشور براساس نظام معیار اسلامی و با رعایت اصول تربیتی از طریق شبکه ملی اطلاعات و ارتباطات

    - در راهکار 21/3

    طراحی  و استقرار نظام جامع هدایت تحصیلی و استعدادیابی به منظور هدایت دانش آموزان به سوی رشته ها، حرفه ها و مهارت های موردنیاز حال و آینده کشور متناسب با استعدادها، علاقه مندی و توانایی های آنان.

    تحلیل مبانی نظری و سند تحول بنیادین به آموزش های فنی و حرفه ای

    براساس سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، تاکیدات اصلی در حوزه آموزش های فنی و حرفه ای عبارتند از:

    -         توجیه به تربیت براساس نظام معیار اسلامی

    -         اتخاذ رویکردی کل نگر در آموزش و برنامه های درسی یکپارچه

    -         توجه به برنامه درسی «پیامد محور» (تحقق شایستگی ها)

    -         تلفیق مهارت ها، دانش ها و نگرش های علمی به ویژه تلفیق بین مهارت های فرایندی

    -         تخصص گرایی نرم

    -         توانایی دانش آموزان در تدبیر امر معاش و تلاش اقتصادی و حرفه ای

    -         تلفیق نظر و عمل

    -         تربیت مستمر و مداوم و یادگیری مادام العمر

    -         کسب شایستگی های عام حرفه ای

    -         مشارکت ذی نفعان

    -         توجه به نیازهای فردی و تحول شغل ها و حرفه ها در جامعه

    -         توسعه متوازن و متعادل ساحت های وجودی انسان

    -         درونی سازی ارزش های اصیل دینی و اسلامی

    -         توجه به شایستگی کارآفرینی

    -         توجه به نظام جامع راهنمایی و هدایت تحصیلی

    -         حرفه آموزی برای تمام دانش آموزان و دوره های تحصیلی

    -         سیاست های کلی نظام مجموعه ای هماهنگ از جهت گیری ها و راهبردهای کلان نظام برای تحقق آرمان ها و اهداف قانون اساسی در دوره زمانی مشخص می باشد، این سیاست ها الزام آور برای کلیه ارکان نظام بوده و ناظر بر همه قوانین از جمله برنامه های توسعه و بودجه های سالانه است. بندهیای از این سند که ارتباط بیشتری با مولفه ها و شاخص های آموزش های فنی و حرفه ای دارد عبارتند از:

    چشم انداز و سیاست های کلی نظام

    سند چشم انداز 1404 کشور

    - جامعه ایرانی برخوردار از دانش پیشرفته، توانا در تولید علم و فناوری، متکی بر سهم برتر منابع انسانی، و سرمایه اجتماعی در تولید ملی.

    - جامعه ایرانی دست یافته به جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه، با تاکید بر رشد پرشتاب اقتصادی، ارتقای نسبی سطح درامد سرانه، رسین به اشتغال کامل و ...

    - جامعه ایرانی فعال، مسئولیت پذیر، مومن، رضایت مند، و برخوردار از وجدان کاری، انضباط، روحیه تعاون، سازگاری اجتماعی و ...

    - جامعه ایرانی برخوردار از فرصت های برابر، به دور از فقر ، توزیع مناسب درآمد و ...

    سیاست های کلی اشتغال ایران - 1390

    1 – ترویج و تقویت فرهنگ کار، تولید، کارآفرینی و استفاده از تولیدات داخلی به عنوان ارزش اسلامی و ملی با بهره گیری از نظام آموزشی و تبلیغی کشور.

    2 – آموزش نیروی انسانی متخصص، ماهر و کارآمد متناسب با نیازهای بازار کار (فعلی و آتی) و ارتقای توان کارافرینی با مسئولیت نظام آموزشی کشور (آموزش و پرورش، آموزش فنی و حرفه ای و آموزش عالی) و توام کردن آموزش و مهارت و جلب همکاری بنگاه های اقتصادی به منظور استفاده از ظرفیت آن ها.

    3 – ایجاد فرصت های شغلی پایدار با تاکید بر استفاده از توسعه فناوری و اقتصاد دانش بنیان و آینده نگری نسبت به تحولات آن ها در سطح ملی و جهانی

    4 – توجه ویژه به کاهش نرخ بی کاری استان های بالاتر از متوسط کشور

    سیاست های کلی تحول در آموزش و پرورش 1391

    تقویت آموزش های فنی و حرفه ای

    سیاست های کلی حمایت از و سرمایه ایرانی – 1391

    توانمند سازی و ارتقای بهره وری نیروی کار با افزایش انگیزه، مهارت و خلاقیت و ایجاد تناسب بین مراکز آموزشی و پژوهشی با نیازهای بازار کار

    سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی 1392

    1 – تامین شرایط و فعال سازی کلیه امکانات و منابع مالی و سرمایه های انسانی و علمی کشور به منظور توسعه کارآفرینی و به حداکثر رساندن مشارکت آحاد جامعه در فعالیت های اقتصادی با تسهیل و تشویق همکاری های جمعی و تاکید بر ارتقای درآمد و نقش طبقات کم درآمد و متوسط.

    2 – پیشتازی اقتصاد دانش بنیان، پیاده سازی و اجرای نقشه جامع علمی کشور و سامان دهی نظام ملی نوآوری به منظور ارتقای جایگاه جهانی کشور و افزایش سهم تولید و صادرات محصولات وو خدمات دانش بنیان و دستیابی به رتبه اول اقتصاد دانش بنیان در منطقه.

    3 – محور قراردادن رشد بهره وری در اقتصاد با تقویت عوامل تولید، توانمندسازی نیروی کار، تقویت رقابت پذیری اقتصاد، ایجاد بستر رقابت بین مناطق و استان ها، و به کارگیری ظرفیت ها و قابلیت های متنوع در جغرافیای مزیت های مناطق کشور.

    4 – سهم بری عادلانه عوامل در زنجیره تولید تا مصرف متناسب با نقش آنها در ایجاد ارزش، به ویژه با افزایش سهم سرمایه انسانی از طریق ارتقای آموزش، مهارت، خلاقیت، کارآفرینی و تجربه.

    5 – افزایش تولید داخلی نهاده ها و کالاهایاساسی (به ویژه در اقلام وارداتی) و اولویت دادن به تولید محصولات و خدمات راهبردی و ایجاد تنوع در مبادی تامین کالاهای وارداتی با هدف کاهش وابستگی به کشورهای محدود و خاص.

    6 – مدیریت مصرف با تاکید بر اجرای سیاست های کلی اصلاح الگوی مصرف و ترویج مصرف کالاهای داخلی همراه با برنامه ریزی برای ارتقای کیفیت و رقابت پذیری در تولید.

    سیاست های کلی جمعیت 1393

    - توانمندسازی جمعیت در سن کار با فرهنگ سازی و اصلاح، تقویت و سازگار کردن نظامات تربیتی و آموزش های عمومی، کارآفرینی، فنی – حرفه ای و تخصص با نیازهای جامعه و استعدادها و علاقه های آنان در جهت ایجاد اشتغال مؤثر و مولد.

    سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران 1384

    با توجه به ذیل اصل 44 قانون اساسی و مفاد اصل 43 و به منظور شتاب بخشیدن به رشد اقتصاد ملی، گسترش مالکیت در سطح عموم مردم به منظور تامین عدالت اجتماعی، ارتقای کارایی بنگاه های اقتصادی و بهره وری منابع مادی، انسانی و فناوری، افزایش رقابت پذیری در اقتصاد ملی، افزایش سهم بخش های خصوصی و تعاونی دراقتصاد ملی، کاستن از بار مالی و مدیریتی دولت در تصدیفعالیت های اقتصادی، افزایش سطح عمومی اشتغال، تشویق اقشار مردم به پس انداز و سرمایه گذاری و بهبود درآمد خانوارها مقرر می شود.

    متن ابلاغیه درخصوص سیاست های کلی بخش تعاونی

    1 – افزایش سهم بخش تعاونی در اقتصاد کشور به 25 درصد تا آخر برنامه پنح ساله پنجم

    2 – اقدام موثر دولت در ایجاد تعاونی ها برای بی کاران در جهت اشتغال مولد

    3 – توسعه آموزش های فنی و حرفه ای و سایر حمایت های لازم به منظور افزایش کارآمدی توانمند سازی تعاونی ها

    تحلیل سیاست های کلی

    -         واژه آموزش و تربیت در 20 سیاست کلی کشور در بخش های گوناگون به کار برده شده است.

    -         از عبارت «فنی و حرفه ای» در سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی، اشتغال، آمایش سرزمینی، تحول در آموزش و پرورش و سیاست های کلی جمعیتی استفاده شده است.

    -         در سیاست های کلی ابلاغی در سال های اخیر بیشترین توجه به موضوع اشتغال، مهارت، کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ای نسبت به سال های قبل شده است.

    -         در سیاست های کلی جمعیت، اشتغال، اقتصاد مقاومتی، تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه، و برنامه ششم توسعه از بیشترین واژگان مورد بررسی استفاده شده است.

    -         موضوع توجه به نیروی انسانی و بازار کار در 9 سیاست کلی کشور مورد توجه قرار گرفته شده است.

    -         موضوع بازار کار در 5 سیاست کلی کشور مورد توجه قرار گرفته است.

    -         در اکثر سیاست های کلی کشور در سال های اخیر به موضوع فناوری توجه شده است.

    -         از واژه رفع فقر و دوری از فقر در 4 سیاست کلی کشور استفاده شده است.

    -         در برخی سیاست های کلی نظام از جمله سیاست های کلی نظام در بخش شهرسازی، مسکن و ارتباطات مخابراتی و پستی به مؤلفه ها و شاخص های آموزش های فنی و حرفه ای توجه شده است.

    شاخص ها و نظام های آموزش های فنی و حرفه ای دوره دوم متوسطه

    اشاره

    با توجه به پژوهش های گسترده ای که در زمینه آموزش های فنی و حرفه ای انجام شده است، همواره این سؤال مطرح می شود که:  آیا آموزش های فنی و حرفه ای در ایران نیاز به تحول دارد؟ یا اصولاً با یک «رفورم» و تغییر جزئی می توان اهداف آموزشی را محقق ساخت و نیازهای بازار کار را ازطریق اجرای صحیح آموزش های فنی و حرفه ای تامین کرد؟

    سوال دیگری که مطرح می شود این است که آیا «خروجی ها» و «پیامدهای» آموزش های فنی و حرفه ای باید به گونه ای باشد که نیاز بازار کار را تامین کند؟ یا اصولاً نباید توجهی به بازار کار داشت و صرفاً باید به آموزش مبتنی بر آموزش پرداخت؟ بدیهی است چنانچه بخواهیم آموزش های فنی و حرفه ای به بازار کار متصل شود، انجام نیاز سنجی شغلی ضرورت دارد. از سوی دیگر این بحث مطرح می شود که آیا خانواده ها می پذیرند، فرزندان خود را برای تحصیل در سطح دیپلم با عنوان کمک تکنسین بفرستند یا خیر؟ در این مقاله قصد داریم با اتکا به پژوهش های انجام شده در سطح جهان و ایران، مطالعه مقایسه ای و مطالعه تطبیقی اجمالی بین ایران و تعدادی از کشورهای جهان و آنچه که در سال های اخیر در ایران می گذرد به این پرسش ها پاسخ دهیم.

    نمایش به عنوان گرید لیست
    مرتب سازی محصولات بر اساس
    نمایش چند کتاب؟ در هر صفحه

    مجموعه سوالات مسابقات علمی هنرستانهای فنی و حرفه‌ای رشته معماری

    15,000 تومان

    شامل سوالات سال‌های 84 تا 93 با پاسخ تشریحی ...

    Tick Eight عربی کنکور (انتشارات بین المللی گاج)

    10,200 تومان 12,000 تومان

    ویژه کلیه رشته ها و شامل واژگان عربی اول، دوم و سوم
    دارای حدودا 1800 لغت، لغات تکمیلی، مترادف و متضاد
    سپردن واژگان به حافظه بلند مدت با صرف کمترین زمان و کسب بالاترین نتیجه با استفاده از روش منحصر به فرد Tick Eight
    انقلابی در فراگیری واژگان زبان عربی و رفع مشکل فراگیری واژگان برای همیشه
    جذابیت بصری در فراگیری واژگان
    فراگیری واژگان به صورت عربی به فارسی و بالعکس

    محصولات انتشارات بین المللی گاج قابل تهیه در بانک کتاب و فروشگاه اینترنتی WWW.4030book.ir حامی ناشران ایرانی در زمینه های کودک - نوجوان - دانشگاهی - عمومی - کمک آموزشی - مذهبی و تمامی زمینه ها می باشد.
    کانال تلگرامی ما p4030book.ir@

    ادبیات فارسی دهم - ماندگار- از مجموعه مرشد (انتشارات مبتکران)

    برای اطلاع از مبلغ کتاب تماس بگیرید (02166496367)

    کتاب فارسی دهم ماندگار (مرشد) کلیه رشته ها

    فارسی دهم ماندگار کتابی است از مجموعه مرشد که دانش آموزان را برای شرکت در آزمون های ورودی دانشگاه های بنام آماده می سازد. مؤلفان کتاب های ماندگار بانک سوال کاملی را در اختیار دانش آموزان قرار می دهند، که شامل پرسش های تالیفی و پرسش های چهارگزینه ای کنکور سال های گذشته می باشد. این پرسش ها از ساده به سخت و بر اساس فصل ها و بخش های کتاب درسی تنظیم شده اند. مطالعه پاسخ نامه تشریحی کامل همراه با نکته های کلیدی و آموزنده، موفقیت تحصیلی دانش آموزان را تضمین خواهد کرد.

    محصولات انتشارات مبتکران قابل تهیه در بانک کتاب و فروشگاه اینترنتی WWW.4030book.ir حامی ناشران ایرانی در زمینه های کودک - نوجوان - دانشگاهی - عمومی - کمک آموزشی - مذهبی و تمامی زمینه ها می باشد.
    کانال تلگرامی ما p4030book@

    الکتروتکنیک( گستره علم و فن)

    45,000 تومان

    امتحانات نهایی الکترونیک( گستره علم و فن)

    25,000 تومان

    امتحانات نهایی حسابداری( گستره علم و فن)

    25,000 تومان

    امتحانات نهایی رشته گرافیک - فنی و حرفه ای

    25,000 تومان

    توسعه رشته گرافیک زمانی شکل گرفت که عصر صنعتی شدن و تولید انبوه کالای صنعتی و غیر صنعتی آغاز شد و برای معرفی انبوه کالاها نیاز به تبلیغ پیدا شد تا مشتری در انتخاب خود دچار سردرگمی نشود. طبیعی است که برای عموم مردم تبلیغ کردن نیازمند زبان مشترکی بود که از تلفیق خطوط، رنگ ها و علامت هایی باشد که تصویر شکل گرفته بتواند خواسته تولید کننده محصول را برآورده سازد.
    گرافیک پیچیدگی های خاص خود را دارد و تابع سلیقه های متفاوت و نگاه های گوناگون است. رنگ ها معانی خاص خود را دارند و خطوط تعابیر خاص خودشان را، یک گرافیک می تواند در مورد تمامی ابعاد زندگی از طریق ارائه تصویر با مخاطبان خود صحبت کند ناگفته نماند که ارتباطات تصویری با پیشرفت و توسعه تکنولوژی از طریق امکانات متنوعی که در دنیا ایجاد گردیده در امر پیام رسانی و انتقال مفاهیم موثر واقع شده است.
    در طی تحصیل شما با مبانی هنر های تجسمی، طراحی، پایه و اصول صفحه آرایی، رنگ شناسی، مبانی تصویرسازی، خط در گرافیک، خوشنویسی، چاپ دستی و عکاسی آشنا می شوید.
    انتشارات گستره علم و فن در این راستا در طی سالیان متمادی به عنوان ناشر تخصصی فنی حرفه ای و کاردانش اقدام به تولید کتابهایی برای هنرآموزان رشته های مختلف در زمینه ی کتاب های تست آمادگی برای کنکور به همراه پاسخ های تشریحی - کتب های آموزشی - کتاب های مخصوص سوالات امتحان نهاایی و جزو ه های کنکورهای برگزار شده نموده است.

    امتحانات نهایی نقشه کشی( گستره علم و فن)

    25,000 تومان

    امتحانات نهایی کودکیاری( گستره علم و فن)

    25,000 تومان

    برگی از درخت المپیاد ریاضی و کامپیوتر - پشت صحنه ی حل یک مسئله ترکیبیات شمارشی (انتشارات خوشخوان)

    10,600 تومان

    برگی از درخت المپیاد ریاضی و کامپیوتر - پشت صحنه ی حل یک مسئله ترکیبیات شمارشی (انتشارات خوشخوان)

    این کتاب توسط دو نفر از مدال آوران سنوات قبل به نام های احسان آزرم سا و نگین السادات موسوی و به سبکی بسیار جذاب و عالمانه نوشته شده است این کتاب برگی از پروژه عظیم درخت المپیاد می باشد و در دورنگ چاپ شده است .

    محصولات انتشارات خوشخوان قابل تهیه در بانک کتاب و فروشگاه اینترنتی WWW.4030book.ir حامی ناشران ایرانی در زمینه های کودک - نوجوان - دانشگاهی - عمومی - کمک آموزشی - مذهبی و تمامی زمینه ها می باشد.
    کانال تلگرامی ما p4030book.ir@

    پرسش های چهار گزینه ای - تست عربی (1) دهم (انتشارات خیلی سبز)

    18,700 تومان 22,000 تومان

    عربی 1 (عربی تست دهم)

    این کتاب لبریز از نکات نغز و مهم، درسنامه های کامل و مطمئن و تست های واژگان، مفهوم، ترجمه و تعریب، درک متن و قواعد به همراه پاسخنامه خیلی تشریحی و حرفه ای و خوش نوشت است که کاملا بر اساس مطالب و رویکردهای کتاب درسی جدید نوشته شده است.

    محصولات انتشارات خیلی سبز قابل تهیه در بانک کتاب و فروشگاه اینترنتی WWW.4030book.ir حامی ناشران ایرانی در زمینه های کودک - نوجوان - دانشگاهی - عمومی - کمک آموزشی - مذهبی و تمامی زمینه ها می باشد.
    کانال تلگرامی ما p4030book.ir@

    پرسش های چهارگزینه ای - زبان انگلیسی 1 دهم (انتشارات خیلی سبز)

    14,500 تومان 17,000 تومان

    در ادامه ی کتاب هایی که برای مقطع دهم منتشر میکنیم، نوبتی هم که باشه نوبت یک کتاب ویژه و خوش نگاشت برای زبان انگلیسی است.
    این کتاب شامل درسنامه های پرمثال و کاربردی در حوزه های گرامر، واژگان و درک متن است که در کنار آن تست های دقیق و فکر شده ای را قرار داده ایم.
    مزایای این کتاب با نگاه و قلم ویژه ی مولف محترم آن دوچندان می شود.
    امیدوارم بخوانید و بپسندید و لذت ببرید.

    محصولات انتشارات خیلی سبز قابل تهیه در بانک کتاب و فروشگاه اینترنتی WWW.4030book.ir حامی ناشران ایرانی در زمینه های کودک - نوجوان - دانشگاهی - عمومی - کمک آموزشی - مذهبی و تمامی زمینه ها می باشد.
    کانال تلگرامی ما p4030book.ir@

    پرسمان انگلیسی دهم (انتشارات بین المللی گاج)

    17,000 تومان

    پرسمان انگلیسی دهم

    مشترک کلیه رشته ها
    ارائه واژگان درس با مثال
    ارائه گرامر کامل درس
    ترجمه متون کتاب درسی
    ارائه بانک سوالات امتحانی
    همراه با پاسخ های کاملا تشریحی

    محصولات انتشارات بین المللی گاج قابل تهیه در بانک کتاب و فروشگاه اینترنتی WWW.4030book.ir حامی ناشران ایرانی در زمینه های کودک - نوجوان - دانشگاهی - عمومی - کمک آموزشی - مذهبی و تمامی زمینه ها می باشد.
    کانال تلگرامی ما p4030book.ir@

    فنی حرفه ای

    فیلتر بر اساس:

    پاک کردن همه
    کمترین: 0 تومان بیشترین: 45,000 تومان
    ريال0 ريال45000
    ضمن خوش آمدگویی به شما دوستداران کتاب یادآور می شود در صورتی که کتاب مورد نیاز خود را در بانک کتاب 4030book.ir پیدا نکردید می توانید با شماره 66924511-021 تماس حاصل فرمایید